İlk İslâm Donanması ve Hz. Osman'ın Rolü

Özet

Dünya yüzeyinin yaklaşık %80’i sularla kaplıiken bunun %97’sini ise denizler ve okyanuslaroluşturmaktadır. Dolayısıyla anakara üzerindekurulan siyasi bir teşekkül, deniz üstündekiegemenlikle perçinleşmedikçe uzun süreli vedinamik bir hâkimiyet hiyerarşisi kurmasımümkün değildir. Tarih bunun birçok örneği iledoludur. Deniz kuvvetlerinin varlığı hem savunmahem de saldırı bakımından hayati bir öneme sahipiken bu sayede oluşturulan güvenli saha ile birlikteülke ekonomisini ihya edecek sürekliliği olanbüyük bir iktisadî gelirinde önü açılmaktadır.İnceleyeceğimiz dönem olan İslâm tarihi de buteoremin önemli referanslarından birini meydanagetirmektedir. Zira Hz. Ömer dönemindefethedilen 2,251, 030 km² alandaki 1036 şehir ilebirlikte İslâm coğrafyası İran, Irak, Azerbaycan,Ermenistan, Gürcistan, Suriye, Filistin, Ürdün,Lübnan, el-Cezîre, Mısır ve Libya’nın da dâhilolduğu çok geniş bir alana ve alternatifler sunançeşitli suyolları bağlantı hatlarına erişim sağlamıştı.Ancak bu durum olumlu sonuçların yanı sıraolumsuz bazı gelişmelere de zemin hazırlıyordu.Bu suyollarının bağlantı hatları sayesindefethedilen bölgeler arasında ve fethedilecek yenibölgelere yönelik olarak askerî ve ticari açıdanbüyük kazançlar sağlayacak muazzam birpotansiyel ortaya çıkmıştı. Öte yandan tamamenkara kuvvetleri şeklinde organize olan vedonanması bulunmayan İslâm ordusunundenizden gelecek olası saldırılara karşı dirençli birsavunma mekanizması oluşturması ve busaldırılara karşı caydırıcı bir etki yaratması ya dapüskürtmesi ise mümkün görünmüyordu. Bugelişmeler ışığında hem ortaya çıkanpotansiyelden istifade etmek hem de fethedilentoprakları elde tutmak için bir donanmaya sahipolmak kaçınılmaz hale geliyordu. Devletteşekkülünün çok yeni olması, Müslümanlarındeniz kuvvetleri konusundaki deneyimsizliği vedonanma endüstrisinin eksikliği gibi mevcutetkenlere rağmen bu zaruri ihtiyacın giderilmesidaha baskın hale gelecekti. Devletinkurulmasından kısa bir süre sonra ise bu arzularınıgerçekleştirmiş olacaklardı. Peki, ama çölikliminin hâkim olduğu bir coğrafya kültüründengelen Arap fatihlerin bir donanma vücudagetirecek kadar politik bir olgunluğa erişmişolmalarının altında hangi ana faktörler etkinolmuştu, bu faktörlerin siyasi, idari, sosyal, askerive iktisadi alt yapıları nasıl gelişmişti ve bu husustaHz. Osman’ın nasıl bir rolü olmuştu?Çalışmamızda bu soruları irdelemeye vecevaplarını bulmaya çalışacağız.

Abstract

Approximately 80% of the Earth's surface is covered with water, while 97% of this is composed of seas and oceans. Therefore, it is not possible to establish a long-term and dynamic hierarchy of sovereignty unless a political institution established on the mainland rivets with sovereignty over the sea. History is full of many examples. While the presence of the navy is of vital importance both in defense and attack, this way paves the way for a great economic income with the continuity to enliven the country's economy with the secure field established. Islamic history, which is the period we will examine, constitutes one of the important references of this theorem. Because Along with 1036 cities in an area of 2,251, 030 km² conquered by Omar, the Islamic geography has a wide range of alternatives, including Iran, Iraq, Azerbaijan, Armenia, Georgia, Syria, Palestine, Jordan, Lebanon, Al-Jazeera, Egypt and Libya. Offering access to various waterways connecting lines. However, this situation paved the way for some negative developments as well as positive results. Thanks to the connection lines of these waterways, there was a tremendous potential between the conquered regions and the new regions to be conquered, which would yield huge military and commercial gains. On the other hand, it was not possible for the Islamic army, which was completely organized in the form of land forces and had no navy, to create a defense mechanism against possible attacks from the sea and to create a deterrent effect against these attacks or to repel them. In the light of these developments, it became inevitable to have a fleet both to take advantage of the potential and to hold the conquered lands. Despite the fact that the state was very new, Muslims' inexperience in naval forces and the lack of navy industry, this necessity would be more dominant. Shortly after the establishment of the state, they would fulfill their desires. However, what major factors were effective under the fact that the Arab conquerors from a geographic culture dominated by desert climate had reached a political maturity enough to bring a navy to the body, how the political, administrative, social, military and economic infrastructure of these factors developed and what role did Uthman play? In our study, we will try to examine these questions and find their answers.