Mustafa Kemal Paşa`nın Anadolu`ya Geçişinde Sultan Vahdettin`in Etkisi Üzerine Bir Değerlendirme

An Evaluation on the Effect of Sultan Vahideddin on the Leaving of Mustafa Kemal Pasha to Anatolia

Özet

Mustafa Kemal, zaman içinde çeşitli vesilelerle Padişah Vahideddin ile görüşerek, olabilecek muhtelif çözüm yollarını anlatmaya çalışsa da, karşısında iradesiz ve çaresiz bir sultan bulmuştu. Ülkeyi işgalden kurtarabilecek büyük bir organizasyonu planlayıp, uygulayabilecek yetenekte bir lider yoktu. Oysa Mustafa Kemal düşmanı çok iyi tanıyordu. Gelibolu`da yendiği bu düşmanın ne kadar taviz verilirse verilsin, Türk Yurdu`nu yok edeceğini çok iyi biliyordu. Çözüm, elde kalan bir avuç kuvvetlerle, varını yoğunu ortaya koyarak topyekûn bir mücadeleden başka bir şey olamazdı. Zira Mustafa Kemal`e göre “ bir millet esir olarak yaşamaktansa, yok olsun daha iyiydi”. Gerçekte Sultan Vahideddin mütareke döneminde İngilizlere işbirliği yapan bir “hain” midir ve/ veya Mustafa Kemal Paşa`nın Nutuk`ta ifade ettiği gibi, sadece kendi saltanatının devamını isteyerek soysuzlaş mıdır? Yoksa Mustafa Kemal Paşa`yı Anadolu`ya görevlendirerek Milli Mücadele fitilini ateşleyen bir kahraman mıdır? Çalışmanın amacı; 30 Ekim 1918`den itibaren Vahidettin`nin işgalciler ile Mustafa Kemal Paşa arasındaki ilişkileri inceleyerek, Mustafa Kemal Paşa`nın Anadolu`ya geçişi üzerine Sultan Vahideddin`in etkisini değerlendirmektir.

Abstract

Although Mustafa Kemal tried to explain various possible solutions by meeting with the Sultan Vahideddin on several occasions over time, he found a desperate sultan without any will. There was no leader capable of planning and implementing a great organization that could save the country from invasion. However, Mustafa Kemal knew the enemy very well. He knew that this enemy, which he had defeated earlier in Gallipoli, would destroy the Turkish Homeland no matter what. The solution could be nothing more than a total struggle with the handful of forces at hand, utilizing all the assets. According to Mustafa Kemal, "perishing is better for a nation rather than living as a prisoner". While all these historical events are obvious, some historians are insistently portraying Sultan Vahideddin as a hero. Is Sultan Vahideddin a "traitor", who collaborated with the British during the armistice period; or is he a degenerate pursuing for the continuation of his reign, as Mustafa Kemal Pasha said in his speech? Is he a hero who started the War of Independence that assisted Mustafa Kemal Pasha to Anatolia? The purpose of this study is to evaluate the influence of Sultan Vahideddin on Mustafa Kemal Pasha's transition to Anatolia, by examining the relations between Vahideddin and Mustafa Kemal Pasha since October 30, 1918.