ÇOCUKLUKTA POLİTİK TOPLUMSALLAŞMA ve POLİTİK İŞLEVLERİN GELİŞİMİ: SOSYAL BİLGİLER DERSİ AÇISINDAN BİR DEĞERLENDİRME

POLITICAL SOCIALIZATION AND DEVELOPMENT OF POLITICAL FUNCTIONS IN CHILDHOOD: AN EVALUATION IN TERMS OF SOCIAL STUDIES LESSON

Özet

Bu çalışma politik işlevlerin gelişiminde önemli rol oynayan ve politik toplumsallaşmanın temelinin atıldığı çocukluk dönemi esas alınarak gerçekleştirilen araştırmalara bütüncül ve sistematik bir bakış açısıyla yaklaşmanın, en nihayetinde sosyal bilgiler dersi üzerinden genel bir değerlendirme yapmanın amaçlandığı derleme çalışmasıdır. Öncelikli olarak çocukluk ve politik toplumsallaşma süreçleri farklı değişkenler (yaş, cinsiyet, aile, sosyoekonomik faktörler) göz önünde bulundurularak incelenmiş, ardından çocuklukta politik gelişim süreçleri değerlendirilmiş ve son olarak sosyal bilgiler öğretimi açısından politik toplumsallaşma süreçlerine yer verilmiştir. Sosyal bilgiler dersinin çocukların politik toplumsallaşma süreçlerini etkileme durumunun ve kapasitesinin incelenmesi bu yönüyle nitelikli bir yurttaşlık ve politik açıdan geleceğin inşa edilmesi için önem taşımaktadır. Son dönemde sosyal bilgiler dersi kapsamında her ne kadar alanyazında çocuklara ilişkin politik toplumsallaşma süreçlerine ilgi artsa da özellikle bu alanda yapılan araştırmaların genç yetişkinlere, öğretmen/öğretmen adaylarına ya da ders kitaplarına odaklandığı görülmüş; çocukları temele alan ampirik araştırmaların ise azlığı dikkat çekmiştir. Çocukların politik toplumsallaşma süreçleri ile elde ettikleri kazanımların onların ilerideki eylemlerini ve tutumlarını şekillendirebileceği gerçeği göz önünde bulundurulduğunda; çocukları politik toplumsallaşma sürecinde altı çizilen bir “özne” ve çocukluğu da “kritik bir dönem” olarak ele almak daha da önemli hale gelmektedir. Ayrıca politik eğitim kapsamında yaş, aile, cinsiyet, medya, sosyoekonomik ve kültürel koşullar göz önünde bulundurularak öğretim programları, ders kitapları gibi eğitsel süreçlerin düzenlenmesi ya da çeşitlenmesi de önemli bir unsurdur.

Abstract

In this review article, it is aimed to approach the studies conducted on the basis of childhood, which plays an important role in the development of political functions and the foundation of political socialization, with a holistic and systematic perspective and to make an evaluation within the scope of the social studies lesson. First of all, childhood and political socialization processes were examined by considering different variables (age, gender, family, socioeconomic factors), then political development processes in childhood were evaluated, and finally, political socialization processes in terms of social studies teaching were included. Examining the situation and capacity of the social studies lesson to affect the political socialization processes of children is important for a qualified citizenship and political future building. Although there has been an increased interest in the political socialization processes of children in the literature within the scope of social studies course recently, it has been observed that researches in this field especially focus on young adults, teacher / preservice teachers, or textbooks; on the other hand, the scarcity of empirical studies based on children has drawn attention. Considering the fact that the achievements of children through political socialization processes may shape their future actions and attitudes; It becomes more important to consider children as an underlined “subject” in the political socialization process and childhood as a “critical period”. In addition, the regulation or diversification of educational processes such as education programs and textbooks in consideration of such variables as age, family, gender, media, socioeconomic and cultural conditions within the scope of political education is also an important element.