Klimakterik dönemdeki kadınlara verilen planlı sağlık eğitiminin menopozal yakınma, tutum ve sağlık davranışlarına etkisi

The effectiveness of planned health education given to climacteric women on menopausal attitude and health behaviours

Özet

Bu araştırma klimakterik dönemdeki kadınlara verilen planlısağlık eğitiminin menopozal yakınma, tutum ve sağlık davranışlarına etkisini saptamak amacıyla yapılmıştır. Araştırma Erzurum Büyükşehir Belediyesi il sınırlarında olan Abdurahman Gazi Sağlık Ocağı bölgesinde, Ocak 2002-Şubat 2003 tarihleri arasında yapılmıştır. Araştırmanın evrenini, 40-60 yaş grubundaki 2761 klimakterik dönemdekikadın oluşturmuştur. Örneklem seçiminde, evrendeki birey sayısının biliniyor olduğu durumlarda olayın görülüş sıklığının incelenmesi (n= N. t2. pq / y2 . (N-1) + t2 . pq) formülü kullanılmış ve örneklem 337 olarak belirlenmiştir. Araştırma problemi 337 kadın üzerinde belirlendikten sonra bu kadınlar arasından araştırmanın amacına uygun olarak belirlenen 50 deney ve 50 kontrol olmak üzere 100 kadın üzerinde araştırmanın yarı deneysel bölümü yapılmıştır. Ancak çalışmayı 43 deney ve 44 kontrol olmak üzere 87 kadın tamamlamıştır. Araştırma sonuçlarına göre, eğitim sonrasında klimakterik dönemdeki kadınlarda yaygın görülen sıcak basması-gece terlemesinin % 76.7’den %30.2’ye, uykusuzluk-yorgunluğun %76.7’den %4.7’ye, baş ağrısı baş dönmesinin % 83.7’den %23.3’e ve eklem-kas ağrılarının % 79.1’den %37.2’ye doğru bir azalma gösterdiği belirlenmiştir. Yine eğitim sonrasında deney grubundaki kadınların sontest menopoza ilişkin tutum puan ortalamalarında anlamlı bir artış gözlenmiştir (t=4.697, P=.000). Eğitim öncesi menopoza yönelik olumsuz tutum içinde olan kadınların, eğitim sonrasında menopoza yönelik olumlu tu-tum içine girdikleri belirlenmiştir. Ayrıca deney ve kontrol grubundaki kadınların sontest toplam sağlıklı yaşam biçimi davranışları puan ortalamaları arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmuş(t=7.127, P=.000) olup deney grubundaki kadınların sağlıklı yaşam biçimi davranışları puan ortalamaları daha yüksek olarak belirlenmiştir. Klimakterik dönemdeki kadınlara yönelik verilen planlı eğitim programı bu dönemdeki kadınların menopoazal yakınmalarını azaltmış, menopoza yönelik olumlu tutum geliştirmiş ve sağlıklı yaşam biçimi davranışlarını olanaklar ölçüsünde üst düzeye çıkmasını sağlamıştır. Bu sonuçlar doğrultusunda sağlık profesyonellerinin klimakterik döneme yönelik eğitim programlarına önem vermesi önerilebilir.

Abstract

The research was made to assign the effect of planned health education given to climacteric women on menopausal sypmtoms, menopausal attitude and health behaviours. The research was carried between January 2002-February 2003 in the district of Abdurrahman Gazi Primary Health department which lies in the borders of metropolitan municipality of Erzurum. 2761 climacteric women between the age of 40-60 formed the population of the research.In sample selection, because of knowing the frequency of event and the number of individuals in the population; the formula of, n= N . t2 . pq / y2 .(N-1) + t2 . pq was used and samples are assigned as 337. After research problem had been assigned on 337 women, the research was made control group with pretest-posttest of quasi experimental design on 100 women who were selected proper to the aim of the research, 50 of which was experiment, the rest was control group. But 87 women 44 of which was control, 434 of which was experiment group completed the research. According to the research results, after planned health education given by the researcher, decrease in common menopausal symptoms and increase in point averages of menopausal attitude (t=4.697, p=.000) and health promotion life style behaviours (t=7.127, p=.000) were determined. After planned health education given to the women in climacteric period, positive health behaviours can be developed so as to make women live a more peaceful life. According to these result, it can be suggested to health professionals to mind education programs about climacteric period.