NENEHATUN MİLLİ PARKINDA GELENEKSEL ERZURUM KÜLTÜR VE SANAT SOKAG?I TASARIM PROJESİ VE UYGULAMA SÜRECİ

The Design Project of Traditional Erzurum Culture and Art Street and Execution Process in Nenehatun National Park

Özet

Dog?u Anadolu Bölgesi'nin önemli yerleşim yerlerinden biri olan Erzurum, dog?uda Anadolu'nun giriş kapısı nitelig?inde olup tarihi, askeri, milli ve cog?rafi açıdan stratejik öneme sahip bir şehirdir. Binlerce yıllık yerleşim tarihiyle birçok medeniyete ev sahiplig?i yapmış ve bu kültürlerin izlerini bünyesinde barındıran Erzurum, anıtsal, askeri ve sivil mimarlık ürünlerini içeren zengin bir kültürel mirasa sahiptir.Beylikler Dönemi, Selçuklu Devleti ve Osmanlı İmparatorlug?u dönemlerine ait birçok han, hamam, medrese ve cami gibi anıtsal yapılar ile kale ve tabya gibi askeri yapılar bölgenin özel iklimsel koşullarına uygun olarak geliştirilmiş mimari çözümler, malzeme ve yapım teknikleri sayesinde zamanın yıpratıcı etkilerine meydan okuyarak yüzyıllardır ayakta durmaktadırlar. Dig?er taraftan ise dayanımı dig?er anıtsal yapılara göre daha az olan ya da kötü kullanım, tahrip, terk gibi çeşitli nedenlerle daha çabuk bozulan geleneksel Erzurum evlerinin çok az bir kısmı günümüze ulaşabilmiştir. Mevcut yapılar ise çevresiyle bütüncül bir geleneksel Erzurum evleri dokusunu oluşturmaktan uzaktırlar.Bu bag?lamda, tarihi çevrelerde geleneksel dokunun en önemli bileşenlerinden biri olan sokakların canlandırılması kültürel mirası yaşatmak için başvurulan yöntemlerden birisidir. Bu çalışmada, Orman ve Su İşleri 13. Bölge Müdürlüg?ü adına Atatürk Üniversitesi Mimarlık ve Tasarım Fakültesi tarafından Erzurum-Ag?rı şehirlerarası yolu üzerinde yer alan Nenehatun Milli Parkı'nın giriş bölümünde milli parkın idaresinin yanı sıra geleneksel Erzurum evleri ve anıtsal yapılarından oluşan "Erzurum Kültür ve Sanat Sokag?ı'nın tasarımından uygulanma aşamasına kadar geçen süreç tanıtılmıştır.

Abstract

Erzurum, which is one of the most important settlements of the Eastern Anatolia Region, is the entrance gate of Anatolia to the east and is a city with historical, military, national and geographical strategic importance. Having hosted many civilizations within the history of settlement for thousands of years and having the traces of these cultures, Erzurum has a rich cultural heritage including monumental, military and civil architectural products.The monumental structures such as inns, hammams, madrasahs and mosques belonging to the period of principality, Seljuk State and Ottoman Empire and military constructions such as fortresses and basins have been built for centuries by challenging the time-consuming effects of architectural solutions, materials and construction techniques developed in accordance with special climatic conditions they stand. On the other hand, very few of the traditional Erzurum houses, which have less strength than the other monumental constructions, or which have been damaged more quickly due to various reasons such as abuse, destruction and abandonment, have reached to daylight. Existing constructions are far from creating a traditional Erzurum houses texture.In this context, revitalizing the streets, one of the most important components of traditional touch in historical circles, is one of the methods used to bring cultural heritage to life. This study aims to present the process of design and construction of the "Erzurum Culture and Art Street", consisting of traditional Erzurum houses and monumental buildings, in the entrance section of Nenehatun National Park, which is located on Erzurum-Ag?rı interurban road, designed by Atatürk University Architecture and Design Faculty on behalf of the 13th Regional Directorate of Forestry and Water Affairs.