ŞEYHÜLİSLÂM FEYZULLAH EFENDİ’YE METHİYE FARSÇA ŞİİRLER

Özet

Osmanlılar döneminde yaşamış, Türkçe, Farsça ve hatta Arapça şiirlerkaleme almış birçok şairimiz vardır. Bunlardan bazıları, yazdıkları şiirlerledevlet adamlarını ve ileri gelenleri övmüşler, doğrudan veya dolaylı olarakmemduhlarına isteklerini arzetmişlerdir.Türk edebiyatındaki methiyeler incelendiğinde, genelde padişah, sadrazam, vezir, paşa gibi devlet adamlarına ve ileri gelen şahsiyetlere yazıldığıgörülür. Ancak bazen kadı, müftü ve şeyhülislam gibi başka görevlerde bulunan devlet adamlarına da methiyeler yazıldığı olmuştur. Bunlardan biri, Erzurumlu Şeyhülislam Seyyid Feyzullah Efendi’dir. Feyzullah Efendi, özellikleII. Mustafa devrinde Şeyhülislâmlık görevi dışında, devlet idaresinde, memuratamalarında ve görevden el çektirmelerde son derece etkili olmuş bir devletadamıdır.Bu çalışmada, Vâsılâ, Kûrânî, Ârif, Hâtif, Âzim, Dürrî, Vâsık, Nazmîve Sâmî mahlaslı şairlerin Şeyhülislâm Seyyid Feyzullah Efendi’ye yazdıkları dokuz adet Farsça şiir, tenkitli metni yapılarak Türkçeye çevrildi ve incelendi. Ayrıca Feyzullah Efendi ve adı geçen şairlerin hayatı hakkında bilgiverildi.

Abstract

We have a lot of poets who lived during Ottoman Empire period and wrote poems in Turkish, Persian and even Arabic. Some of them with their poems praised the statesmen and the notables, by doing so they directly or indirectly submitted their wishes to their praised ones. When the praises of Turkish literature are investigated, it can be seen that they address the statesmen like sultan, grand vizier, pasha and the notables. However, sometimes the praises appeal to statesmen at different offices like qadı (judge), mofti and sheikhulislam. One of them is Sheikhulislam Faizollah Afandi. Faizollah Afandi is an effective statesman especially in state administration, appointment of officers and suspension from offices besides his office of being the sheikhulislam during the era of Mostafa II. In this work, nine poems which address Sheikhulislam Sayyed Faizollah Afandi by the poets with the pen names as Vāsılā, Qourānī, Āref, Hātef, Āzem, Dorrī, Vāsık, Nazmī and Sāmī are translated into Turkish by writing critique and explained shortly. Additionally, there are some information given shortly about the lives of Faizollah Afandi and the mentioned poets.