Emîr Timur ve Mirza Şahruh dönemlerinde Timurlu Devleti'nde Elçilik münasebetleri

Ambassadorial relations in Timurid empire during the rules of Emir Timur and Mirza Shahrukh

Özet

Timurlular elçilik münasebetlerine çok önem vermi ş ler, karş ı lama ve u ğ urlama vebaş ka devletlere elçi göndermede belirli kurallar uygulam ı ş lard ı r. Uygulanan bu kurallar ço ğ uzaman Cengiz Mo ğ ol Devleti, Ça ğ atay Hanl ı ğ ı ve daha önceki Türk devletlerine büyük ölçüdebenzemekteydi. Elçilik münasebetlerinde Timurlular çok çe ş itli devletlerle ili ş ki içindeolmu ş lard ı r. İlk elçilik münasebetleri Emîr Timur zaman ı nda ba ş lam ı ş ve devletin sondönemlerine kadar devam etmi ş tir. Timurlularda mirzalar da elçi kabul edebilirler ve yabancıdevletlere elçi gönderebilirlerdi. Mirza Baysungûr ve Mirza Ulu ğ Bey bu konuya örnek te ş kiletmektedir. Ba ş lang ı çta devletin ba ş kenti olan Semerkanda gelen elçiler daha sonra yenibaş kent olan Herâta gelmeye ba ş lam ı ş lard ı r. Herât Orta Ça ğı n önemli ş ehirlerinden olup MirzaŞahruh zaman ı nda ba ş kent olmu ş tur. Timurlular zaman ı nda Anadoludan, Harezmden,Çinden, Hindistandan, Hı tay ülkesinden, İspanyadan ve daha birçok ülkeden elçilik heyetigelmi ş , Herâttan da buralara gitmi ş tir. Elçilerin baz ı ları ba ğ l ı l ı k için bazı ları ili ş kileri geli ş tirmekiçin gelmi ş lerdir. Bu elçilik faaliyetleri ticareti canland ı rm ı ş , kültürel etkile ş imi sa ğ lamı ş ve hattasanatsal faaliyetleri etkilemi ş tir.

Abstract

The Timurids gave great importance to ambassadorial relations, and applieddefinite rules in reception and seeing off ceremonies and commissioning envoys to othercountries. These rules were often similar to the ones implemented in Genghis Khan s MongolianEmpire, in the Chagatai Khanate and in the previous Turkish states. The Timurids haddiplomatic relations with many other states. The first ambassadorial relations started under therule of Emîr Timur and lasted until the end of the empire. In the Timurid Empire, mirzas couldalso receive ambassadors and dispatch envoys to other governments. Mirza Baysunghur andMirza Ulugh Beg were typical examples of this practice. While initially the ambassadors visitedthe capital city Samarkand, later they began to be received in Herat, the succeeding capital. Thecity Herat, which was an important center in the Middle Age, became the capital in the time ofMirza Shahrukh. During the Timurid term, many delegations were received in Herat fromAnatolia, Khwarazm, China, India, Khitai (Cathay), Spain and various other countries, and viceversa. Some of those delegations came to declare their allegiance and some to improverelations. These ambassadorial relations revived the trade, created cultural interaction andfurthermore influenced the artistic activities.