XIX. Yüzyı l Sonlarında Osmanl ı Devleti'nde hazırlanan iki risale: Vebâ-yı Bakarî ve Zâtülcenb

Two pamphlets prepared in the Late 19 th century in the Ottoman Empire: Vebâ-yi Bakarî [Rinderpest] and Zâtülcenb [Pleurisy]

Özet

Bu araş tı rma XIX. yüzyı lda asker ve sivil veterinerler tarafı ndan hazı rlanan iki adetrisaleyi tan ı tmayı amaçlamaktad ı r. XIX. yüzyı l, Osmanl ı Devletinde birçok kanun, nizamnameve risalenin yayı mland ı ğ ı bir dönemdir. Bu dönemde s ı ğ ı rlarda meydana gelen büyük kay ı plardevleti bu konuda tedbir almaya itmi ş tir. Bu çerçevede XIX. yüzyı l sonları nda k ı r toplumununvazgeçilmez unsuru olan s ı ğ ı rlarda meydana gelen veba (tifüs) ve zatülcenp (verrie-i sari)hastal ı ğ ı ile ilgili iki risale hazı rlanm ı ş tı r. Risalelerde hastal ı kları n belirtileri, hastal ı klarlamücadele ş ekilleri ile birlikte mahalli idarecilerin, veterinerlerin (baytar) ve ahalinin uymas ıgereken kurallar ayrı ayrı belirlenmi ş tir.

Abstract

This article aims at introducing two pamphlets prepared by civilian andmilitary vets in the 19 th century. The 19 th century was a period where many law books,regulations, and booklets were published in the Ottoman Empire. In this period, the loss of cattlein great numbers forced the government to take preventive measures. In this context, twopamphlets were prepared in the late 19 th century about the diseases of rinderpest and pleurisyin cattle, the indispensable element of the rural life. These pamphlets give information on thesymptoms of the diseases, the ways to fight against these diseases, and the points that localgovernors, vets and local people must pay attention to.