İKİNCİ DÜNYA SAVAŞI YILLARINDA AYDIN'DA HAVA TAARRUZLARINA KARŞI UYGULANAN SİVİL SAVUNMA TEDBİRLERİ

CIVIL DEFENCE MEASURES USED AGAINST THE AIR ATTACTS IN AYDIN DURING WORLD WAR II

Özet

Avrupa'da başlayan İkinci Büyük Savaş'ın kısa sürede geniş bir alanı etkisi altına alması ve harp sahasının nerelere kadar genişleyebileceğinin kestirilememesi, yalnız savaşa giren ülkelerin değil, savaş dışında kalmayı başarabilmiş ülkelerin de temel sorunuydu. Birinci Dünya Savaşı'ndan sonra teknolojik gelişmeler oldukça hızlandı. Özellikle hava saldırı araçları ve kimyasal silahlarda ortaya çıkan gelişmeler, savaşların seyrini tamamen değiştirdi. Birinci Dünya Savaşı'ndan sonra savaşların seyri, orduların cephelerde karşılıklı çarpışması şeklinden çıkıp cephe gerisine yansıyarak sivil halkı da tehdit eder hâle geldi. Savaşların geniş bir alana yayılması, yalnızca savaşa giren ülkelerin değil, savaşa katılmayan ülkelerin de savaş tehdidiyle karşı karşıya kalması anlamına geliyordu. Bu ihtimal sivil korunma düşüncesini ortaya çıkardı ve yasal düzenlemelerle birlikte sivil savunma faaliyetlerini yürütecek teşkilatlar da kurulmaya başlandı. Gerek Birinci Büyük Savaş'ta gerekse 1 Eylül 1939'da başlayan ve milyonlarca insanın hayatını kaybetmesine yol açan İkinci Büyük Savaş'la birlikte cephe gerisi de önem kazanırken olası bir hava saldırısında cephe gerisindeki sivillerin ve kentlerin güvenliğini sağlamak bir zorunluluk hâline geldi. Türkiye de bu savaşa her yönüyle hazırlıksızdı. Kentlerin, kasabaların korunması konusunda pek çok aksaklık ve eksiklik dönemin yöneticilerini epeyce uğraştırdı. Bu araştırma kırsal yerleşim özelliği gösteren Batı Anadolu'nun şirin kenti Aydın'da, savaş yıllarındaki hava saldırılarından korunmaya yönelik sivil savunma önlemlerinin ne ölçüde, hangi imkânsızlıklarla gerçekleştirilmeye çalışıldığını ortaya koymayı amaçlamaktadır.

Abstract

The second big war having started in Europe and having taken hold of a broad area in a short time and not being able to predict the theatre of war were the main problems of not only the countries which went to war, but also of the countries which succeeded to stay out of the war. After the World War I, technological advances speeded up. Especially, the advancement in the arms of air-raid and chemical weapons changed the course of the war completely. After the World War I, the course of the war changed dramatically. By the armies not fighting face-to-face in the battle field, the war spread towards hinterland which threatened the civil society. The spreading sweep of the war was a war threat not only for the countries which went to war but also for the countries which did not. This possibility caused the idea of passive defence to emerge and at the same time some organizations which will carry out civil defence activities were founded with some legal arrangements. The hinterland became important associated with both the first big war and the second big war which started on the 1st September 1939 and caused the death of millions of people. Meanwhile it became compulsory to provide the security of the civilians and the cities in case of a possible airstrike. Turkey was also not ready for this war at all points. The security deficiencies and flaws of the cities and towns caused a lot of trouble for the then executives. This study aims to present the effort of civil defence policies for the airstrikes during the war in Aydın which was a pretty rural city in Western Anatolia.