Türkiye ormancılık sektörünün finansmanında kullanılan bütçelerin Orman Genel Müdürlüğü özelinde irdelenmesi

Özet

Ormanların ekim ya da dikim yoluyla tesis edilmesi, her türlü zararlılara, orman yangınlarına ve yasadışı müdahalelere karşı korunması, geliştirilmesi, bakımı, ıslahı, gençleştirilmesi ve ormanlardan çokyönlü ve sürekli olarak faydalanılması gibi ormancılık faaliyetlerinin gerçekleştirilebilmesi içinfinansman gerekli olmaktadır. Ormanlar ekonomik olarak doğrudan gelir sağlamayan birtakım faydalarda sağlamaktadır. Ormanların ekolojik, sosyal ve koruyucu fonksiyonlarının sağladığı faydaların pazardeğerinin hesaplanması oldukça zordur. Bu nedenlerle ormancılığın finansmanı bütçe kaynaklarındanayrılan paylarla da yürütülmeye çalışılmaktadır. Bu çalışma ile Orman Genel Müdürlüğü temelindekullanılan bütçelerin gereği ve bu bütçelerin Orman Genel Müdürlüğü finansmanındaki paylarınınyüzde çözümlemeleri yardımıyla hesaplanması ve mal ve hizmet üretimindeki etkinliğinindeğerlendirilmesi amaçlanmaktadır. Bununla birlikte, çalışmada Orman Genel Müdürlüğü 2013, 2014ve 2015 yıllarına ait döner sermaye bütçesi ve özel bütçe verileri kullanılmıştır. Yapılan yüzdeçözümlemeleri neticesinde; çalışma yıllarını kapsayan üç yılın ortalamasına göre; Orman GenelMüdürlüğü toplam bütçe kaynağının %51’ini işletme yönetimi ve pazar gereklerine göre işleyen dönersermaye bütçesi oluştururken, %49’unu ise kamu yönetimi ve yararını esas alan özel bütçeninoluşturduğu görülmüştür. Çalışma yıllarının ortalamasına göre; Orman Genel Müdürlüğü bütçekaynağının çoğunluklu kısmını oluşturan döner sermaye bütçesini oluşturan; brüt satışlar, diğerfaaliyetlerden olağan gelir ve karlar ve olağan dışı gelir ve karlar alt kalemlerin döner sermaye bütçesitoplam geliri içindeki ağırlıkları sırasıyla %97.1, %1.5 ve %1.4 olarak belirlenmiştir. Bunun yanında, özelbütçeyi oluşturan öz gelirler ve genel bütçeden ayrılan paylar alt kalemlerinin özel bütçe toplam geliriiçindeki ağırlıkları sırasıyla %50.3 ve %49.7 olarak tespit edilmiştir. Bu çalışma ile ormancılıksektörünün ekonomik sürekliliğini sağlayabilmesi noktasında ormancılık sektörüne genel bütçedenaktarılan payların artması gerekmekte gibi öneriler getirilmiştir.