Böbrek Nakli Sonrası Metabolik Sendrom Risk Faktörlerinin Yönetiminde Hemşirelik Bakımı

Nursing Care in Managing Risk Factors of Metabolic Syndrome after Kidney Transplant

Özet

Metabolik Sendrom; obezite, yüksek tansiyon, düşük HDL kolestrol, dislipidemi ve hiperglisemi gibi sistemikbozuklukların bir arada bulunduğu bir durum olarak tanımlanmaktadır. Böbrek nakli sonrası gelişen greft fonksiyonkaybına immünolojik risk faktörleri, akut ve kronik rejeksiyon, enfeksiyon, kalsinorin inhibitör toksisitesi ve metabolikkomplikasyonlar neden olabilmektedir. Böbrek naklinden sonra gelişen diyabet ve hipertansiyon hem greft sağkalımınıazaltmakta hem de mortaliteyi arttırmaktadır. Nakil sonrasında gelişen rejeksiyon hastaların yeni bir renal replasmantedavisi almasını da gerektirebilmektedir. Metabolik sendrom, fiziksel aktivitenin artırılması, kilo alınımın önlenmesi vekardiyovasküler risk faktörlerinin kontrolü gibi riski önleyici tedbirler alınarak ve immünsupresif kullanımının iyiplanlanması ile azaltılabilmektedir. Bu nedenle, metabolik sendrom ve metabolik sendrom ile ilişkili risk faktörlerininiyi bilinmesi, yüksek riskli hastaların ayırt edilmesinde ve önleme/koruyucu yaklaşımların belirlenmesinde hasta veailesinin eğitimi ve danışmanlığının yapılmasında hemşirelik bakımı büyük önem taşımaktadır. Bu derlemede, böbreknakli sonrası kritik önem taşıdığını düşündüğümüz metabolik sendrom risk faktörlerini önleme ve kontrolündehemşirelik bakımı güncel bilgiler ışığında özetlenecektir.

Abstract

Metabolic Syndrome is a syndrome consisting of obesity, high blood pressure, low HDL cholesterol, dyslipidemia and hyperglycemia. Immunological risk factors for loss of graft function after renal transplantation may be acute and chronic rejection, infection, calcineurin inhibitor toxicity and metabolic complications. New-onset diabetes mellitus after transplantation and hypertension after kidney transplantation both reduce graft survival and increase mortality. Rejection after transplantation may also require patients to receive a new renal replacement therapy. Metabolic syndrome can be diminished by taking precautions such as increasing physical activity, prevention of weight gain and control of cardiovascular risk factors, and by well planning of immunosuppressive use. For this reason, the well-known risk factors associated with the metabolic syndrome and the metabolic syndrome itself are of great importance for the planning of nursing care, for the education and counselling of the patient and his / her family, in distinguishing highrisk patients and in identifying prevention / preventive approaches. In this review, nursing care in the prevention and control of metabolic syndrome risk factors, which we consider to be critical after kidney transplantation, will be summarized in the light of current knowledge.