Hematopoietik Kök Hücre Nakil Süreci

Özet

Günümüz bilgi çağıdır ve bilgi çağının en önemli özelliklerinden biride insana ve insan sağlığına verilen önemdir. İnsan, doğası gereği uzun ömürlü ve sağlıklı olmak ister. Sağlıklı olmak ise doku ve organların rutin çalışmalarına devam edebilmesi için gerektiğinde kendilerini yenilemeleri ve onarmaları sayesinde olmaktadır. Birçok farklı sebepten dolayı ortaya çıkan ve vucüdumuzda doku veya organ hasarına neden olan çeşitli hastalıklar bulunmaktadır. Hastalıklarla mücadele eden bağışıklık sistemimiz bazı hastalık durumlarında desteğe ihtiyaç duymaktadır. Kök hücreler bu desteği sağlayan başlıca aktörler arasında yer alır. Farklılaşma özelliği olan ve telomeraz enzimleri sayesinde uzun süre bölünebilen kök hücreler, doku ve organların yenilenmesi ve onarılması işlemlerinde görev alan özel hücrelerdir. Bazı hastalıkların tedavisi ve bilimsel çalışmalar için donörlerden toplanan kök hücreler kullanılmaktadır. Kök hücrelerin toplanmasında kaynak olarak; kemik iliği, kordon kanı, periferik kan kullanılır. Mobilizasyon sonrası donörlerden alınan periferik kan aferez cihazına aktarılarak kan içerisinde bulunan kök hücreler toplanır. Elde edilen kök hücreler tedavi amaçlı kullanılabilir veya kök hücre bankalarında saklanabilir. Tedavi amaçlı kullanılacak kök hücrelerin hastalara nakli için nakil tipinin belirlenmesi ve buna uygun işlem basamaklarının uygulanması tedavinin başarısı açısından önemlidir. Kök hücre nakli, otolog ve allojenik nakil olarak iki ana gruba ayrılır. Sinjenik (tek yumurta ikizi), haploidentik (kardeş olmayan akraba), kardeşler arası ve miyeloablatif olmayan nakiller allojenik grup içerisinde bulunur. Allojenik nakillerde, insan lökosit antijen uyumu önemlidir. Ancak Greft Versus Host Hastalığı gibi bazı olumsuzluklar nakillerin başarısını gölgelemektedir. Bu derleme çalışmasındaki amaç kök hücrelerin toplanma yöntemleri ve nakil tipleri ile ilgili temel bilgileri bir araya getirip literatüre aktarmak suretiyle araştırmacıların kullanımına sunmaktır.

Abstract

Today is the information age and one of the most important features of the information age is the importance given to people and human health. Humans, by nature, want to be long-lived and healthy. Being healthy is due to the fact that tissues and organs renew and repair themselves when necessary in order to continue their routine work. There are various diseases that occur for many different reasons and cause tissue or organ damage in our body. Our immune system, which fights diseases, needs support in some disease states. Stem cells are among the main actors that provide this support. Stem cells, which have the feature of differentiation and can divide for a long time thanks to telomerase enzymes, are special cells that take part in the regeneration and repair of tissues and organs. Stem cells collected from donors are used for the treatment of some diseases and for scientific studies. As a source for the collection of stem cells; bone marrow, cord blood, peripheral blood are used. After mobilization, peripheral blood taken from donors is transferred to the apheresis device and the stem cells contained in the blood are collected. The resulting stem cells can be used for therapeutic purposes or stored in stem cell banks. For the transplantation of stem cells to be used for treatment, determining the type of transplantation and applying the appropriate procedure steps are important for the success of the treatment. Stem cell transplantation is divided into two main groups as autologous and allogeneic transplantation. Syngenic (identical twin), haploidentic (non-sibling relative), inter-sibling and non-myeloablative transplants are included in the allogeneic group. Human leukocyte antigen compatibility is important in allogeneic transplants. However, some negativities, such as Graft Versus Host Disease, overshadow the success of transplants. The purpose of this review study is to bring together the basic information about the collection methods and transplantation types of stem cells and transfer them to the literature and present them to the use of researchers.