ANTİKÇAĞ YUNAN FELSEFESİ: MİTO-POETİK OLANDAN ETİKO-POLİTİK OLANA

Özet

Bu çalışmada mito-poetik olandan etiko-politik olana geçiş sürecinde özgürlük kavramının etiko-politik olanla ne anlama geldiği araştırılmaya çalışıldı ve felsefe tarihinde özgürlükle ilgili soruların cevapları arandı. Bunun için öncelikle felsefi düşüncenin ilk ortaya çıktığı Ioniadan yola çıkıldı. Mitolojik düşünceden kopuşun gerçekleşip insanın aklıyla deney ve gözleme dayanarak evreni anlamlandırma çabaları, özgür düşüncenin ilk etkinliği olarak nitelendirilmesi açısından önemli görülüp, lkçağ filozoşarı eşliğinde bu süreç açıklanmaya çalışıldı. Aklın iradeyle bir tutulduğu ve insanların bireysel eylemlerinin ön planda olduğu lkçağ Felsefesinde kesin, doğru, evrensel bilginin varlığının özgürlük problemi açısından ne ifade ettiğine yer verildi. Atinanın değişen toplumsal ve siyasal yapısı göz önünde bulundurularak ve bu değişimin felsefi düşünce üzerindeki etkisine yer verilerek özgürlük problemini ne açıdan etkilediğine değinildi. Bu doğrultuda yurttaş anlayışına yer verilerek Sofistler, Sokrates, Platon, Aristoteles felsefeleri ele alınıp özgürlükle, ahlâkla ve siyasetle ilgili görüşleri değerlendirildi.

Abstract

In this article, what the concept of freedom means together with ethico-politics in the process of transition from mytho-poetic to ethico-politic is studied and the answers to the questions on freedom in the history of philosophy are investigated. Therefore, Ionia, namely the birth place of philosophical thinking, is principally taken as the beginning point of the research. The efforts of humans to interpret the cosmos, basing on the experiment and observation with logic after the disengagement with mythological thinking, is considered an important phase as the first impact of free thought and this process is explained in the guidance of the ancient philosophers. What the existence of definite, right and universal knowledge means in terms of freedom question in ancient philosophy, in which the mind was considered equal to self-control and individual activities of people were at the forefront, is discussed.