Mezar Stelleri Üzerindeki Unguentarium'lar Üzerine Gözlemler

Özet

Antik Dönemden itibaren, ölen kişilerin anısına bir mezar anıtı ya da steli yapma geleneği süregelmiş- tir. Geometrik Dönemden itibaren anıtsal boyutta pişmiş toprak amphoralar, kraterler gibi büyük boyutlu eserler mezar anıtı olarak kullanılmış, Arkaik Dönemden itibaren ise kabartmalara sahip mezar stelleri üretilmeye başlamış ve zamanla üzerlerindeki sahneler çeşitlenmiştir. Gündelik hayatın bir yansıması olarak kabul edebileceğimiz steller üzerinde, tek başına ölen kişi gösterildiği gibi, eş ve çocukları, hizmetkarları, evcil hayvanları ile birlikte kullandığı eşyalar da betimlenmiştir. Özellikle Anadoludaki birçok stel üzerinde pyksis, cista, kalathos, kitaplar, ayna, iğ-öreke ve unguentariumlar yer almaktadır. Kokulu yağlar Antik Dönemde günlük hayatta olduğu kadar dini törenlerde ve cenaze törenlerinde sıklıkla kullanılmışlardır. Birçok Hellenistik ve Roma mparatorluk Dönemi mezarlarında ölü hediyesi olarak bırakılan unguentariumların, çağdaşı mezar stellerinde betimlendiği görülmektedir. Bu çalışmanın amacı, Hellenistik ve Roma dönemlerinde yaygın olarak kullanılan unguentariumların, mezar stelleri üzerindeki betimlemelerine dayanarak, anlamları, tipleri ve tarihlendirmeleri üzerinde durmak ve günlük hayatta kullanılan örnekleri ile tipolojik ve kronolojik paralelliklerini karşılaştırmaktır.

Abstract

From the earliest times, there was a custom to erect a grave relief or monument to mark the resting place of dead. From Geometric period onwards monumental cups like amphoras or craters were used as tombstone and from Archaic period, reliefs started to engrave on tombstones and gradually the scenes on funerary reliefs had been varieties. Ancient funerary reliefs were the reflection of daily life and therefore the death was depicted to stand alone or with his/her family, domestic animals and individual objects. Pyxis, cista, kalathos, book, mirror, spindle-distaff and unguentarium were frequently depicted on Anatolian stelai. Scented oils were frequently use in daily life and also in ceremonies of religious and death. Terracotta and glass unguentaria were found in the graves of Hellenistic and Roman Imperial period as a death gift. Also the unguentaria and other unguent bottles were depicted on funerary reliefs. Our aim to study the parallels of unguentaria and bottles on the grave reliefs and to approach the chronology and typology of them.