Kültür Tarihçi Arkeoloji Anlayışı, Etnisite ve Pseudoetnik Bir İfade Olarak Mikenler

CULTURE HISTORICAL ARCHAEOLOGY, ETHNICITY AND THE MYCENAEANS AS A PSEUDO-ETHNIC TERM

Özet

20. yüzyılın baskın arkeolojik yaklaşımı olan kültür tarihçiliği ya da kültür tarihçi arkeoloji , Ege arkeolojisini de derinden etkilemiştir. Etnisiteyi arkeolojik araştırmaların merkezine oturtan bu paradigma, Minos ve Miken gibi adlandırmaların içini doldurmuştur. Bu yüzden bu sözcükler etnik bir anlamla geçmişte yaşamış insan topluluklarını tanımlamak için kullanılmaktadır. Egenin Son Tunç Çağına ait maddi kültürünün, hayali bir kavim olan Mikenlere atfedilmesinin araştırmacılara sağladığı kolaylık aslında birçok yanlışa yol açmaktadır. Yeni arkeoloji ve artsüreçsel arkeoloji gibi kuramsal akımların ortaya çıkışıyla birlikte kültür tarihçiliğinin baskınlığını yitirmesi, söz konusu yanlışları belirgin hale getirmiştir. Egenin Son Tunç Çağı literatürü artık etnisite temelinden kurtularak yerellik, bireysellik, geçmiş toplumlara ait soyut değerler gibi konulara yönelmiş durumdadır. Bu yönelime uygun olarak bu makalede yukarıda adı geçen kuramsal akımlara anahatlarıyla değinilerek kültür tarihçiliğinin Mikenler ifadesinin oluşumundaki rolü sorgulanmaktadır. Miken ifadesinin etnik karşı- lığıyla ilgili mevcut yayınlar özetlenmekte, Pylosun Son Tunç Çağından hareketle bu ifadenin etnik bir anlamda kullanılmaktan vazgeçilmesi önerilmektedir.

Abstract

Culture History or Culture Historical Archaeology, the predominant archaeological theory of 20th century has deeply influenced Aegean Archaeology. This paradigm, with ethnicity in the centre of archaeological studies has formed terms; such as Minoan and Mycenaean. Thus these words are used to define past peoples with regards to ethnicity. Attributing Late Bronze Age material culture to the imaginary Mycenaeans is comforting but at the same time has many drawbacks. The emergence of New Archaeology and Post-processual Archaeology, along with Culture Historical Archaeology losing its predominant status, has made such flaws more evident. Aegean Late Bronze Age literature has recently freed itself from ethnicity and been drawn to other subjects such as locality, individuality and abstract values. In accordance with this trend this paper aims to question the role of Culture Historical Archaeology in the forming of the term Mycenaean while exploring said theoretical movements. Current publications about the term Mycenaean are briefly mentioned and in the light of Late Bronze Age Pylos it is suggested that the term Mycenaean is abandoned to be used as an ethnic term.