Herakleia Bazilikası

Özet

Marmara Ereğlisi (Antik Perinthos), Herakleia adını MS 286 yılında almıştır. Tekirdağ Arkeoloji Müzesi'nin gerçekleştirdiği bir sondaj kazısı sırasında Kalekapı Mevkii'ndeki antik kentin girişinde bazı mimari öğeler bulunmuştur. Daha sonra ise bir kazı yürütülmüş ve Erken Bizans bazilikalarının en önemli örneği olan Herakleia Bazilikası bulunmuştur.Bazilika, MS 5. yüzyıl sonunda inşa edilmiştir. Avarların ve Bulgarların saldırıları sırasında yoğun ateş altında kalıp ciddi hasar görmüş ve çökmüştür. Sonuç olarak bazilika uzun zaman mezarlık olarak kullanılmıştır.Bazilika yaklaşık olarak 1300 m²'lik bir alana yayılmaktadır. Yeşil kumtaşı bloklarının ana duvarlar için kullanıldığı ve duvarlar arasındaki tuğlaların ise beşer sıralı dikey kolonlar şeklinde kullanıldığı saptanmıştır. Bazilikanın ana girişi batıdan olup, mermer plakalarla kaplı bir avluya açılmaktadır. Bu avludan ise, basamaklı bir yolla nartekse oradan da çift kanatlı beş kapıyla naosa ulaşılmaktadır.Bazilikanın ana koridoru mermer plakalarla kaplıdır. Kenar koridorları ve narteksin tabanı ise mozaiklerle dekore edilmiştir. Mozaiklerin teseraları birçok hayvan ve bitki motifinin yanı sıra geometrik motiflerle de bezenmiştir. Kuzey nefin fresk parçalarına ve çökmüş duvarda bulunan cam parçalarına göre anlaşılıyor ki yan duvarlar ve tavan da fresklerle dekore edilmiştir.Mezar şapeli MS 11. yüzyılda, naostan alınan mermer bloklarla kuzeybatı nefinin mozaik tabanına inşa edilmiştir.

Abstract

Marmara Ereğlisi (Ancient Perinthos) has taken the name of Herakleia in 286 AD. During the sondage which was made by Tekirdağ Archaeological Museum, some architectural materials were found at the entrance of the ancient city, at Kalekapı District. Later an excavation was conducted and the basilica which was one of the most leading example of the Early Byzantine Basilicas was found.The basilica was built at the end of the 5th century AD. During the attacks of Avarians and Bulgarians, it was collapsed under a heavy fire and damaged severely. As a result it was used as a cemetery for a long time.The basilica covered aproximately 1300 m². The green sandstone blocks were used for its main walls and among the walls the bricks were used as horizontal beams in five rows. The main entrance was on the west and it opened to the courtyard which was covered by marble slabs. From this courtyard, a staired passway led to the nartex and from there in order to reach the naos double winged five doors had to be passed.The main hall of the Basilica was covered with marble slabs, the side aisles and the floor of nartex were decorated with mosaics. The coloured tesserae of the mosaics had established by several animal and floral motifs as well as geometrical designs. According to the fresco pieces of northern nave and the glass pieces which were found on a collapsed wall, it was understood that the side walls were also covered with the mosaics and the ceiling was decorated with the frescoes.During the 11th century AD a grave chapel was built on the mosaic floor of the southwestern nave with the marble slabs which were taken from the naos.