Demre'nin Zeytin Mevkii'ndeki Erken Bizans Dönemi Lahitleri

Özet

Makalede, Likya Bölgesi Alacadağ çevresindeki Bizans yerleşimleri konulu yüzey araştırmasının 2016 yılı çalışmalarında, Antalya İli, Demre İlçesi'ne bağlı Belören (Muskar) Köyü'nün Zeytin Mevkii'nde tespit edilen iki lahit, konumu, biçimi ve bezemeleri bakımından tanıtılarak, Bizans sanatı içindeki yeri ve önemi değerlendirilmiştir.Lahitlerin kapakları Likya bölgesine özgü mahya kirişli ve semerdam çatılıdır. Lahitler üzerinde herhangi bir yazıt bulunmadığı için hangi dönemde ya da kimin için yapıldıkları belli değildir. Kapaklarının yüzeyindeki yaprak motifleri ve haç motiflerinin işleniş tekniği ve motif özellikleri, Erken Bizans Dönemi'nde olasılıkla 5. ya da 6. yüzyıl içinde yapılmış olabileceklerini göstermektedir. Bu dönemde bu tip lahitlerin, kiliselerdeki mekanlar içine yerleştirilmek üzere yalnızca azizler, önemli din adamları, imparatorlar ya da zengin soylu insanlar için yapılmış olduğu bilinmektedir. Söz konusu lahitlerin, antik dönemden beri kullanılmakta olan bir yolun kenarında konumlanması, bu dönem için sıradışı bir özelliktir. Erken Bizans Dönemi'nde bölgede yaşayan insanlar, yerleşkelerin yakınında, toprak içine açılan çukur mezarlara gömülmüştür. Dolayısıyla buradaki lahitler din adamlarının ya da önemli birilerinin bedenlerini içeriyor olmalıdır. Nitekim 1 numaralı lahtin yan yüzünde bulunan delik, yalnızca azizlere ait rölikleri içeren lahitlere özgü bir özelliktir. Özgün olduğunu düşündüğümüz bu delik, olasılıkla Ortodoks inancında yaygın olan mür yağı kültüyle ilişkili olmalıdır

Abstract

In this essay, two sarcophagi that we found during survey of Byzantine settlements around Alacadağ in 2016 at Zeytin region of Belören (Muskar) village of Demre district, are evaluated their position, form and decoration in the Byzantine art.The lids of the sarcophagi specific to Lycia, the period in which they were created and whom they were created by is not clear because there are no inscriptions on the sarcophagi of the leaf and cross motifs on the surface of the lids reveal that this sarcophagi may have been made during the Early Byzantine period in the 5th or 6th century. In this period, it is known that such sarcophagi were made only for saints, clergyman, emperors or rich noble people in the places of the churches. The location of the sarcophagi on the side of a pathway, use since antiquity has been an extraordinary feature for this period. People who lived in the region during the early Byzantine period were buried in pit graves that opened into the ground near the settlers. Therefore, the sarcophagi here must contain the bodies of religious men or important people. The hole in the side face of the sarcophagus is a feature of the sarcophagus containing the relics of the saints. There is a hole in the side face of the sarcophagus number 1 which is a unique feature of sarcophagus containing relics of the saints. This hole, which we think is original, should probably be related to the myrrh cult which is common in Orthodox liturgy