Ortaçağ ve Sonrasında Ardahan'daki Hıristiyan Toplumu ve Ermeniler

CHRISTIAN COMMUNITIES AND ARMENIANS IN ARDAHAN DURING THE MEDIEVAL AND POST-MEDIEVAL PERIODS

Özet

Bu çalışmada Ardahan İli Merkez İlçe'deki Hıristiyan toplumu ve özellikle Ermeni halkı irdelenmektedir. Ortaçağ'da baskın bir şekilde Gürcü kültürünün hissedildiği bölge, daha sonraki dönemlerde kozmopolit bir kimlik kazanmış ve çeşitli etnik unsurların bir arada yaşadığı bir coğrafyaya dönüşmüştü. Ardahan'daki Hıristiyan toplumunu oluşturan bu etnik yapı Ermeniler, Rumlar, Gürcüler, Rus asıllı Malakanlar ve hatta Almanlardan oluşmaktaydı. Hıristiyan nüfusun Merkez İlçe'deki hangi yerleşim birimlerinde yoğunlaştığı, yerleşim isimlerinin orijini ve 1834 yılı nüfus sayımı, çalışmanın şeklini belirlemiştir. Ayrıca araştırmalar sırasında tespit edilen Ortaçağ dini mimarisi örnekleri ve il merkezindeki geç dönem konutları hakkında kısa bir değerlendirme de yapılmaktadır.

Abstract

During the Medieval period Ardahan was under the strong influence of Georgian culture. This influence acted an important role at determining the settlements' names in the region. Nonetheless, Georgians were not the only Christian community in Ardahan. Greeks, Armenians, Molokans of Russian origin, and a small number of Germans have also contributed a cosmopolite character to the history of Ardahan. Some of the former names of the modern settlements in Ardahan are originated from Georgian, Greek and Armenian languages. In this study, Christian settlements, possible origins of the settlement names and the 1834 census of Çıldır State are mentioned. Furthermore, religious structures of the Medieval period discovered during the archaeological surveys in Ardahan and residential architectures of later communities in Ardahan are included in the article.