Kırklareli Aşağı Pınar ve Kanlıgeçit Kazılarının 20. Yılında Koruma ve Alan Yönetimi Çalışmaları

CONSERVATION AND SITE MANAGEMENT STUDIES IN THE 20TH YEAR OF THE KIRKLARELİ AŞAĞI PINAR AND KANLIGEÇİT EXCAVATIONS

Özet

Türkiye gibi öntarih ve tarihi dönemlere ait görkemli arkeolojik alanların bulunduğu ülkelerdeki tarihöncesi yerleşimler, görsel açıdan etkileyici olmadığından ve daha hızlı haraplaştıklarından uygarlık tarihi açısından taşıdıkları öneme karşın çoğunlukla gözardı edilirler. Bunun yanı sıra tarihöncesi yerleşimlerin yönetimi ve topluma sunumu da anıtsal yapı kalıntıları içeren daha geç dönemlere ait arkeolojik alanlara kıyasla zordur. Bu nedenle her ne kadar tarihöncesi dönem, uygarlığın önemli basamaklarını içeren uzun bir zamanı kapsamaktaysa da bunun topluma sunumu yalnız müzelerde sağlanmıştır. Son on yıl içinde özellikle Çayönü, Çatalhöyük, Göbeklitepe gibi yerleşimlerin medya aracılığıyla tanıtımının yapılması sayesinde tarihöncesi dönemin, ilk kez arkeolojik kalıntılar aracılığıyla toplumun ilgisini çekmeye başladığı gözlenmektedir. Koruma, restorasyon ve topluma sunumda görkemli mimari kalıntılar içeren arkeolojik sitlerin karşılaştığı sorunlar dikkate alındığında, tarihöncesi. yerleşimler için kabul edilebilir çözümler üretmek daha da zordur. Kaldı ki genel olarak toplumun ve hatta çoğu aydın kişinin tarihöncesi döneme yönelik temel bilgisi yoktur ve bir tarihöncesi yerleşimden beklentisi, hemen hemen antik dönem arkeolojik sitlerinde karşılaşılan kalıntılar düzeyindedir. Erken dönem arkeolojik alanlarına yönelik ilginin artmasıyla, açığa çıkan kalıntıları tekrar gömmekten koruma çatısı yapmaya ya da modelleme yaparak sergilemeye kadar çeşitli yöntemler önerilmiştir. Bu bildirinin ilk kısmında temel kavramlarla soruna genel bir bakış sunulacaktır. İkinci kısmında halen Kırklareli kentsel alanında sürdürmekte olduğumuz iki tarihöncesi kazısı için hazırladığımız koruma ve sergileme projeleri tanıtılacak, ardından da daha üst ölçekte geliştirdiğimiz orta ve uzun erimli koruma politikası, stratejik yaklaşım, toplumda farkındalık yaratma ve alan yönetimi projeleri tanıtılacaktır.

Abstract

In countries such as Turkey, which boast various glamorous archaeological sites dating back to the protohistoric and historic periods, prehistoric settlements are usually ignored in spite of the significance they bear in terms of the history of civilization as these settlements are not visually impressive and tend to turn to ruins fast. Moreover, managing and presenting the prehistoric settlements to society is relatively more difficult when compared to archaeological sites dating back to later periods and featuring ruins of monumental structures. That is why no matter how long the prehistoric period lasted and whether it included some of the important steps of civilization, the prehistoric period is presented to society only through museums. In the last decade society seems to have taken a greater interest in learning more about the prehistoric period through archaeological remains for the first time; this is due in part to the promotion of various settlements such as Çayönü, Çatalhöyük and Göbeklitepe in the media. It is in fact harder to come up with acceptable solutions for prehistoric settlements, when the problems faced by archaeological sites featuring glamorous architectural remains are taken into consideration, as far as the aspects of protection, restoration and presentation to society are concerned. After all many intellectuals, let alone the general public, lack essential knowledge regarding the prehistoric period. People's level of expectation from a prehistoric settlement is that it will resemble the ruins found on archaeological sites from the ancient period. With the revitalization of interest in archaeological sites from the early period, various methods have been proposed such as reburying the exposed remains, establishing a protective shelter or displaying models. Using basic concepts, the first section of this paper will provide a general overview of the problem. The second section will present the protection and display projects prepared for the two prehistoric excavations currently underway in the urban site of Kırklareli. Finally the protection policy developed for the medium and long term strategic approach, as well as projects for site management and creating public awareness, which have all been developed to a high level, will be presented.