Preliminary Report of the First Survey-Campaign at Skopelos (Polos-Kalesi/Yoğuntaş)

TAHKİMATLI YERLEŞİM SKOPELOS/YOĞUNTAŞ: BİZANS DÖNEMİ DOĞU TRAKYASI ÜZERİNE YENİ TÜRK-ALMAN PROJESİ

Özet

Trakya Bölgesi, Bizans Dönemi'nde siyasi, ekonomik ve askeri açıdan büyük bir öneme sahipti. Bunun başlıca nedeni, başkent Konstantinopolis'e yakın oluşudur. Bu durum öncelikle bölgedeki sayısız kale ve yerleşimlerle kendisini göstermektedir. Günümüzde Polos ya da Yoğuntaş olarak bilinen, Kırklareli'ndeki Skopelos, bu yerleşimlerden biridir. MS 8. yüzyılda piskoposluk merkezi olarak kurulan Skopelos, 14. yüzyılda Osmanlılarca ele geçirildikten sonra terkedilmiştir.Yerleşim, korunmuşluk durumu ve büyüklüğüyle Bizans yazılı kaynaklarının da doğruladığı üzere, bölgenin idari ve askeri merkezi olarak sahip olduğu anlam nedeniyle dikkat çekmiş ve detaylı bir araştırma için seçilmiştir. İlk çalışma sezonunda toprak üzerindeki tüm mimari ve arkeolojik kalıntılar, plan çizimi için belgelenmiştir. Araştırmanın odak noktası, farklı dönemlere ait ve çeşitli biçimlerdeki kuleleri olan duvarın yanı sıra bir iç kale ile çok azı korunagelmiş ön kaleyi çevreleyen bir sur sistemidir. Tonoz örtülü sarnıçlarının korunageldiği su sistemine de ağırlık verilmiştir. Şehre ait büyük sarnıç, şaşırtıcı bir biçimde sur duvarları dışında bulunmaktadır. Ayrıca, sur içindeki yapı kalıntıları plana aktarılmıştır. Belgeleme çalışmalarının verileri ile tahkimatlı sistemin yapısı ve işlevi incelenmektedir. İkinci adım olarak, araştırma çerçevesinde elde edilen bilgiler, Trakya'nın Bizans Dönemi'ndeki yerleşim ağı üzerine mevcut bilgileri genişletmek için, bölgesel bağlamda değerlendirilecektir.

Abstract

Thrace held great political, economical and military importance during Byzantine period. Primary reason for this is its location close to the capital Constantinopolis. This is first of all obvious in the numerous castles and settlements within the region. Skopelos in Kırklareli, which is known as Polos or Yoğuntaş in present day is one of these settlements. It was founded as an Episcopal see in 8th century AD and was occupied until 14th century when it was abandoned after the Ottoman conquest. In accordance with its preservation level and considerable size, and its standing as an administrative and military center as proven by the Byzantine literary sources, the settlement attracted attention for a detailed survey study. The first campaign includes the preparation of drawings and documentation of all architectural elements and archaeological remains on surface. Main focus of the study is a fortification system including a city wall with towers in varying plan types from different construction phases, a citadel and a partially preserved outer extension. Water supply system with well preserved vaulted cisterns are another focal point in the survey. The large cistern of the city is surprisingly situated outside the city walls. The building remains inside the city walls are also reflected in the prepared plan. With the data of the documentation stages the structure and function of the fortified system is being examined. A second phase of the survey will include a regional evaluation of the survey data to expand the knowledge on the settlement network of Thrace in Byzantine Period.