Kara Taşımacılığında Hayvan Kullanımıyla İlgili Çok Erken Bir Örnek: “Canhasan Eşeği”

Özet

Bu çalışma Canhasan I yerleşimi 2B kültür katmanında ele geçmiş özgün bir pişmiş toprak, eyerli eşek heykelciğini inceler. Halen Karaman Arkeoloji Müzesi’nde sergilen bu eser eşeklerin prehistorik dönemde Anadolu’da taşınabilir objeleri kapsayan hem kısa, hem de uzun mesafeli ticaret içinde tah-min edilenden çok daha önce kullanılmış olabileceğine işaret edebilir. Kalkolitik dönemde Anadolu da obsidyen objeler, mermerden yapılmış heykelcik, kap ve bilezikler, akik gibi yarı değerli taşlardan yapılmış boncuklar ve deniz kabuğundan yapılmış süs eşyaları gibi taşınabilir objelerin üretildikleri yerlerden uzak mesafelere gittiği yönünde arkeolojik bilgiler mevcuttur. Canhasan I yerleşiminde bulunan bu heykelcik bu bağlamda eşeklerin taşınabilir objelerin hem kısa hem de uzun mesafelere dağılımından sorumlu tüccarlar tarafından kullanılmış olabileceğini düşündürmektedir.

Abstract

This paper examines a distinctive small terra cotta figurine of a saddle donkey recovered from level 2B at Canhasan I. This figurine, currently exhibited in the Karaman Archaeology Museum, could be accepted as an archaeological evidence to demonstrate that donkeys may have been used in both short and long distance transportation of portable trade goods in prehistoric Anatolia earlier than previously been assumed. There is archaeological evidence pointing to the movement of portable objects such as obsidian artifacts, marble figurines, vessels and bracelets, carnelian beads, and objects made from marine shells in Chalcolithic Anatolia. The figurine from Canhasan I in this context may indicate that donkeys may accompany traders responsible for the distribution of portable objects in both short and long distances.