Arkaik ve Klasik Dönem’de Mezar Stellerinde Kadın Figürleri Üzerine Gözlemler

THE OBSERVATIONS ON FEMALE FIGURES ON GRAVE STELLAE IN ARCHAIC AND CLASSICAL PERIODS

Özet

İlk Demir Çağı'ndan bu yana mezar stelleri üzerinde betimlenen kadın figürlerinin Hellen kültüründeArkaik Dönem'den itibaren görülmeye başlandığı bilinmektedir. Mezar stelleri, yaşamış insanlara dairbir imge olarak mezarlara dikilmiş olduğundan, yapıldığı dönemin toplum ve kültürüne dair en iyikanıtları da sergilemektedir. Bu nedenle mezar stelleri üzerinde betimlenen kadın figürleri çalışması,Arkaik ve Klasik Dönemlerde ölüm algısı, mezar geleneği ve özellikle de kadının toplumdaki yerini,kadın algısını anlamaya çalışmaktadır. Hellen toplumunda kadının, sosyal hayattan uzak, daha çokevin idaresinden ve çocukların yetiştirilmesinden sorumlu olduğunu görürüz. Arkaik Dönem'in sonlarından itibaren demokrasiye geçiş ve özellikle Perikles dönemi yasalarıyla kadının sosyal hatta dahaçok aktif hâle geldiği anlaşılmaktadır. Heykel sanatında görülen yeni akımların sanatsal hareketlilik veçeşitlilikte en dikkati çeken özellik tanrısallık ve mükemmel görünüme (idealizm) kavuşmasıdır. Mezarstelleri üzerinde kadının, her zaman kucağında çocuğuyla, eşiyle ya da ailesiyle birlikte “arete”ye(erdem) sahip olduğu vurgulanmaktadır. Klasik Dönem için sanatta var olan idealizmin etkisi olarak,kadının duruşu için de bir imaj yaratılmış yani idealize edilmiş olduğu anlaşılır.

Abstract

Since the Early Iron Age, female figures depicted on tombstones have begun to appear in the Greek culture from the Archaic period. The putting of grave stelae into the graves as an image (Kouros and Kore) of the mortals allows them to present the best evidence of society and culture at the time they were carved. Therefore, studies of female figures depicted on grave stelae, death perception in Archaic and Classical periods, tradition of grave, and especially woman’s place in society, are trying to understand female perception. In the ancient Greek society, we see that women are responsible for the growing of the children and the housekeeping, isolated from social life. From the end of the Archaic Period, it is understood that the rise of democracy, and especially the laws of Pericles, make the woman more active in social life. With the new trends in sculpture, the most striking feature of sculptures in artistic mobility and diversity is the attainment of divinity and perfectism (idealism).The female figure depicted on the grave stellae is always emphasized to be “arete”(virtue), with her child in her arms, his husband or with her familiy. It is understood that as an effect of the idealism existing in the Classical Period art, an image is created for the posture of the woman, that is, idealized.