KIZLAR HAMAMI KOYU SUALTI DEFİNESİ

Özet

Makalemizin konusunu Kilikia Bölgesi’nde yer alan Mersin İli Silifke İlçesi Kızlar Hamamı Koyu’nda 2016 yılında eğitim dalışları sırasında 7 m derinlikte karşılaşılan yaklaşık 400 sikkelik define oluşturmaktadır. Sikkelerin düşük maden kaliteleri ve uzun süre tuzlu suda kalmaları tanımlanmaları zorlaştırmaktadır. 400 adetlik define içinden 117 sikkenin restorasyon ve konservasyonu yapılmış, 111’i tanımlanmıştır. Tanımlanan sikkeler MS 355-367 arasına tarihlendirilmiştir. Define içinde en erkene tarihlenen iki sikkeden ilkinin arka yüzünde ayakta mızrak ve globus tutan imparator figürü, ikincinin ön yüzünde sakallı imparator başı yer alır. Sikkelerden ilki II. Julianus ya da II. Constantinus (MS 355- 361), ikincisi II. Julianus (MS 361-363) sikkesidir. Geri kalan 109 sikke MS 364-367’ye tarihlenen Antioch basımını Valens sikkesidir. Bunlar arka yüzlerine göre iki gruba ayrılmıştır. 69 adetlik ilk grupta esir sürükleyen imparator, çevresinde “GLORIA RO-MANORVM” lejantı, 41 adetlik ikinci grupta elinde çelenk ve palmiye tutan Victoria (Nike) figürü çevresinde “SECVRITAS-REIPVBLICAE” lejantı yer alır. İlk gruptaki beş sikkenin “A, Δ, Γ ve Θ” şeklinde dört farklı atölye tarafından basıldığı anlaşılırken ikinci gruptaki üç sikke “E, Γ ve Θ” atölyelerinde basılmıştır. Söz konusu koyda gözlemlenen Geç Antik Dönem seramikleri bu sikke gurubunun bir batığa ait olduğunu düşündürmektedir. Basım yeri bilinen sikkelerin batı istikametine doğru ilerleyen bir gemiye ait olmalıdır. Dönemin tarihsel olayları incelenmiş batık ve definenin MS 365 Girit depremi ya da MS 365’in sonbaharında başlayıp ilkbaharda bastırılan Procopius isyanıyla ilgili olabileceği üzerinde durulmuştur.

Abstract

The subject of this paper is a hoard of about 400 coins found at the depth of 7 meters during trainingdives in Kızlar Hamamı Bay of Silifke district of Mersin in 2016. The fact that the coins wereexposed to salt water for a long time made it difficult to identify. A total of 117 coins were restoredand conserved. 111 of these coins have been identified. The identified coins are dated between355-367 AD. The first of the two earliest coins of a standing emperor holding a spear and a globuson the reverse. While the second coin bearded head of an emperor on the obverse. The first of thecoin should be Julian II or Constantius II (355-361 AD). On the second coin Julian II (AD. 361-363) isdepicted. The remaining 109 coins are of Valens minted in Antioch and date to 364-367 AD. Theyare arranged into two groups based on their obverse. The first group consists of 69 coins depictingthe emperor dragging a captive surrounded by the inscription “GLORIA RO-MANORVM”; the secondgroup of 41 coins have the depiction of Victoria (Nike) holding a wreath and a palm surrounded bythe inscription “SECVRITAS-REIPVBLICAE”. Five coins in the first group were minted in four differentworkshops marked “A, Δ, Γ and Θ” and three coins in the second group were minted in workshops“E, Γ and Θ”. Late Antique pottery observed in this bay suggest that this coin group belongs to ashipwreck. Given the place where the coins were minted, it should belong to a ship heading westward.The historical events of this period were studied, and it is argued that the shipwreck and thehoard must be related to the Crete earthquake in 365 AD or the revolt of Procopius which brokeout in the fall of 365 AD and was suppressed in the spring.