PENDİK HÖYÜK VE YENIKAPI ARKEOBOTANİK ANALİZLERİYLE MARMARA BÖLGESİ NEOLİTİKLEŞME SÜRECİNİN YENİDEN DEĞERLENDİRİLMESİ

Reappraisal of the Neolithisation of the Marmara Region Through Archaeobotanical Analysis at Pendik Höyük and Yenikapı

Özet

Marmara Bölgesi’nde ilk Neolitik arkeolojik kazılar 1952-1954 yılları arasında Kurt Bittel ve Halet Çambel tarafından Fikirtepe’de gerçekleştirilmiştir. Ancak bölgede sistematik araştırmalar 1980’li yıllarda M. Özdoğan öncülüğünde başlatılmıştır. Bu araştırmalar, bölgenin Ege-Balkan-Anadolu eksenindeki farklı Neolitik kültür bölgeleriyle etkileşim içinde olduğunu göstermiştir ve elde edilen her yeni veriyle Neolitikleşme sürecinin ve yayılma teorilerinin revizyonun önünü açmıştır. Bölgenin Neolitik Çağ'ıyla ilgili araştırmalar çoğunlukla “kültürel materyal” şemsiyesi altında toplanan çanak çömlek, taş alet teknolojisi ve mimari kalıntılar gibi buluntu topluluğu üzerinden yürütülmüştür. Son dönemlerde biyoarkeoloji bilimlerinden arkeozooloji, arkeobotanik ve paleoantropoloji gibi disiplinlerinden elde edilen veriler sayesinde bölgenin Neolitikleşme süreci hakkındaki bilgiler zenginleşmiş ve beraberinde Neolitikleşme süreci yeni bakış açılarından değerlendirilmiştir. Yenikapı ve Pendik Höyük’te devam eden arkeobotanik araştırmanın ön sonuçlarını içeren bu çalışma, bölgenin Neolitikleşme süreci tartışmalarına katkı sağlamayı amaçlamaktadır.

Abstract

The first Neolithic archaeological excavations in the Marmara Region were carried out in the Fikirtepesettlement by Kurt Bittel and Halet Çambel between the years of 1952 and 1954. However, propersystematic studies in the region were initiated in 1980s by M. Özdoğan. These series of researchrevealed that the region had been in interaction with different Neolithic cultural regions on theAegean-Balkan-Anatolian axis, with every new piece of data resulting in a revision of the neolithisation process and diffusion theories.Research on the Neolithic Period of the region was mainly based on pottery, lithic tool technologyand architecture remains, all of which may be classified under the umbrella term “material culture”.Recently, our understanding of the Neolithic Period of the region has been enriched by new perspectives, thanks to data from bioarchaeological sciences such as archaeozoology, archaeobotany andpalaeoanthropology. This document with the preliminary results of the archaeobotanical researchongoing in Yenikapı and Pendik Höyük aims to contribute to the discussion of the neolithisation ofthe region