Klazomenai Ağaçlı YolNekropolisi’nden Bir GrupMezar: Tipolojisi ve Buluntuları

A GROUP OF TOMBS FROM CLAZOMENAE AĞAÇLI YOL NECROPOLIS: THEIR TYPOLOGY AND FOUNDINGS

Özet

İzmir Müze Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen kurtarma kazısı sonucunda, Klazomenai yerleşiminin güneyinde, Urla merkez ile İskele Mahallesini bağlayan Ağaçlı Yol yakınındaki alanda, yeni bir nekropolis ortaya çıkarılmıştır. Ağaçlı Yol olarak isimlendirilen bu nekropolis, Klazomenai kentinin gömü alanlarının yayılımının daha geniş bir alanı kapsadığını göstermektedir. Kısıtlı bir zaman diliminde bu alanda yapılan kazı çalışmalarında, mezarlar ve bazı mimar unsurlar saptanmıştır. Bu çalışmada, nekropolis içerisinde tespit edilen mezarların tipolojisi ve mezar kontekstleri üzerinden bir değerlendirme yapılmış, Klazomenai mezarlık alanları içerisindeki önemi üzerine çıkarımlarda bulunulmuştur. Toplam on beş mezar incelenirken, lahit, çatı kiremidi, basit ve kremasyon olmak üzere dört farklı gömü tip tespit edilmiştir. Mezarlarla ilişkili çevirme duvarları nekropolis içerisindeki önemli bulgulardan biridir. MÖ 8. yüzyıl sonu, MÖ 7. yüzyıl başına tarihlendirilen banyo teknesi biçimli pişmiş toprak lahit mezar en erken gömü olarak kaydedilirken, MÖ 6. yüzyıla tarihlendirilen Klazomenai tipi lahit mezarlar baskın grup olarak tespit edilmiştir. Geç Klasik Döneme tarihlendirilen iki mezar ile Hellenistik Dönem’de kremasyon geleneğinin uygulandığı iki urne Klazomenai ölü gömme gelenekleri için yeni veriler sağlamıştır. Özellikle ölen bireyler için bırakılan gömü hediyelerinin ve bazı lahit mezarların stilistik açıdan bezeme zenginliği bu nekropolisi özel bir yere koymaktadır.

Abstract

As a result of rescue excavation that has been conducted under the direction of Izmir Museum, anew necropolis has been found near the area of Ağaçlı Yol, that’s the main road laying betweenthe center of Urla and Iskele district. The necropolis named as Ağaçlı Yol demonstrates us a muchwider spread of necropolis area of Clazomenae than it was previously thought. Excavation carriedout in this private plot over a limited period of time revealed some graves and architectural elements.The aim of this study is to perform a comprehensive assessment on the typology and the context ofthe discovered graves, as well as to make the inferences on the importance for Clazomenae. Fourdifferent types of the tombs have been identified on an examination on a total of fifteen differentgraves: stone sarcophagus, cremation, tile tombs and simple inhumation. One of the importantfindings in the necropolis is the existence of the enclosure walls related to the graves. The bathtubsarcophagus dated at the beginning of the 7th century BC was recorded as the earliest burial inAğaçlı Yol Necropolis, likewise the Clazomenae sarcophagi dated to the 6th century BC were foundas the dominant group of the tombs. Two graves dated to the Late Classical Period and two crema tion urns provide new data about the burial customs of Clazomenae. In particular, the richness ofthe burial offerings and the stylistic decorations of some sarcophagi make this necropolis special.