Yeni Buluntular IşığındaTuzak Alanları / Avlaklar

Özet

Türkiye’de yapılan arkeolojik çalışmalarda Tuzak Alanları / Avlaklar / Hayvan Tuzakları hakkında ne yazık ki hiç araştırma yapılmamıştır. Hâlbuki Çatalhöyük’te ele geçen duvar resimlerinde görülen avlanma sahneleri, yabani hayvanları ağ ile yakalama sahneleri bu konunun araştırılmasını gerektiren unsurlardan sadece biridir. Hitit Dönemindeki Alacahöyük ortostatlarındaki avlanma sahnesi ile Osmanlı dönemindeki padişahların avlanma sahneleri de Anadolu’da avlanmanın ne kadar önemli olduğunu bize göstermesi açısından oldukça önemli belgelerdir. Şanlıurfa il merkezinde bulunan Tek Tek Dağları ve çevresinde 2013 yılından bu yana yapılan yüzey araştırmalarında çok sayıda tuzak alanı tespit edilmiştir. Şimdiye kadar yaklaşık 21 adet tuzak alanı tespit edilmiştir. Her birinin alanı yaklaşık 10-100 dekar arasında değişen genişliktedir. Tuzak alanlarının etrafı büyük yassı taş bloklarla balık pulu tarzında çevrelenmiştir. Her dönemde kullanılmış olduğu düşünülen tuzak alanlarının etrafında yamaç yerleşimleri bulunmaktadır. Bu yamaç yerleşimlerinin yüzeyinde yapılan araştırmalarda, Neolitik, Kalkolitik, Tunç Çağları, Demir Çağları Hellenistik, Roma, Bizans ve Osmanlı dönemleri boyunca kullanılmış olduğu ele geçen buluntulardan anlaşılmaktadır. Ayrıca, tuzak alanlarının yakınlarında Neolitik merkezler de bulunmaktadır. Harbetsuvan Tepesi, Karahan Tepe ve Kurt Tepesi gibi kült merkezlerinin etrafında çok sayıda büyük boyutlarda tuzak alanları tespit edilmiştir. Bu çalışmada, Şanlıurfa’da tespit edilmiş tuzak alanları değerlendirilecektir.

Abstract

There has been no research about Trap Areas / Desert Kites / Animal Traps in archaeological studiesin Turkey. However, the hunting scenes on the murals with the scenes of catching wild animals bynet found in Çatalhöyük are only one of the elements required to study on this issue. The huntingscenes of the sultans in the Ottoman period and on the Alacahöyük orthostats in the Hittite periodare very important documents in terms of showing us how important hunting in Anatolia. A greatnumber of trap areas have been identified during the surveys conducted since 2013 in Tek TekMountains and its surroundings present in the center of Sanliurfa. So far, approximately 21 trapareas have been identified. Each of them has a width ranging from 10 to 100 decares. The trap areasare surrounded by large flat stone blocks in a fish scale style. There are slope settlements around thetrap areas thought to have been used in every period. It’s been understood with the finds from thesurveys on these slope settlements that they were used during the Neolithic, Chalcolithic, BronzeAge, Iron Age, Hellenistic, Roman, Byzantine and Ottoman periods. Also there are Neolithic centersnear the trap areas. A great number of big sized trap areas have been identified around cult centerssuch as Harbetsuvan Tepe, Karahan Tepe and Kurt Tepe. The trap areas identified in Şanlıurfa willbe evaluated with this study.