Kappadokia Komana'sı Hellenistik ve Roma Dönemi Mutfak ve Pişirme Kapları

Özet

Kappadokia Komana'sı, Kayseri'nin yaklaşık 85 km güneydoğusunda, Adana İli'ne bağlı Tufanbeyli İlçesi'nde, Göksu Irmağı'nın vadisinde bulunan Şarköy'e lokalize edilmektedir. Makalenin konusu, Kappadokia Komana'sı Hellenistik ve Roma Dönemi mutfak ve pişirme kaplarıdır. Mutfak kapları arasında lekaneler, çanaklar ve depolama kapları bulunmaktadır. Pişirme kapları, mutfak kaplarına göre yoğundur. Çeşitli formlarda güveçler (khytra), kavurucular (seison veya phrigetron), tavalar (tagenon), pişirme tabakları ve bir adet kapak tespit edilmiştir. Buluntular, Şarköy ve çevresindeki Orta Tomas Tepe, Çatal Tepe, Kavak Tepe/Ortak Bahçeler, Apalak Tepe, Osman Pınarı, Parsık Tepe ve Kıçıkırık Yazısı'ndan elde edilmiştir.Kappadokia Komana'sında en erken seramik buluntular, M.Ö. 4. yüzyıl ortalarını işaret etmektedir. Bunlar, çoğunluğu yerel olmak üzere M.S. 7. yüzyıl içlerine kadar kesintisiz bir şekilde sürmektedir. Bu çalışma ile mutfak ve pişirme kapları da aynı kronolojiyi vermiştir. Güveç Form 2-3 ve kavurucular, M.Ö. 4. yüzyıl ortaları ve sonunu göstermektedir. Güveç Form 10-12, Roma Döneminin tipik pişirme kaplarıdır ve M.S. 1. yüzyıl ile 7. yüzyıl arasına tarihlenmektedir. Bunların dışında Hellenistik ve Roma Dönemlerine ait çeşitli mutfak ve pişirme kapları ele geçmiştir. Kapların genel olarak Hellenistik ve Roma merkezlerinde benzerlerine rastlanmıştır. Ancak bazıları için karşılaştırma örneği tespit edilememiştir. Büyük çoğunluğunda yanık ve kötü pişme nedeniyle kil rengi belirlenememiştir. Kil rengi anlaşılan örnekler ise kentin ince seramikleriyle paraleldir. Kentler genel olarak bu tür kaplara olan ihtiyaçlarını kendi üretimleriyle sağlamışlardır. Yoğun bir ince seramik üretimine sahip olduğu anlaşılan Kappadokia Komana'sında da mutfak ve pişirme kaplarına olan ihtiyaç, kendi üretimleriyle sağlanmış olabilir.

Abstract

Comana in Cappadocia is approximately located 85 kilometres southern-east of Kayseri, its ruins are at the village of Şarköy in Göksu River's plain, and it is subject to Tufanbeyli district in Adana province. This article aims to explain kitchen and cooking wares belonging to Hellenistic and Roman periods. Kitchen wares include lekanes, pots and storage vessels. The quantity of cooking wares are much were than kitchen pots. Variety of stews, parchers, pans, cooking plates and one lid have been attested. These findings have been uncovered in Şarköy and its environment as Orta Tomas Tepe, Çatal Tepe, Kavak Tepe/ Ortak Bahçeler, Apalak Tepe, Osman Pınarı, Parsık Tepe and Kıçıkırık Yazısı. Earliest ceramic findings in Cappadocian Comana are dated to mid-4th century B.C. Most of these ceramics are local products and they continued to be produced until 7th century A.D. This shows that kitchen and cooking wares are of the same period. Stews forms 2-3 and parchers are dated to mid and the last quarter of 4th century B.C. Stews forms 10-12 are typical cooking wares of Roman Period and they are dated between 1-7th centuries A.D. Furthermore, variety of kitchen and cooking wares have already been uncovered in Comana. Studying the pots has revealed that their similar examples are present in Roman and Hellenistic centers. Nevertheless, similar examples of some forms havend been attested yet. Clay colors of most of the pots are not determined due to few reasons: first, they are heavily damaged due to inappropriate cooking and secondly, they were burned. Determined ones show similarities with the fine wares in Comana. It seems Cappadocian Comana produced its own fine wares, as well as the kitchen and cooking wares.