Tunç Çağı Kılıç Topuzları: Maydos Kilisetepe’den İkiMiken Örneği

Özet

Maydos Kilisetepe’nin Va evresinde (MÖ 1500-1300) mermerden üretilmiş küresel formlu iki adet taş buluntu dikkat çekmektedir. Ele geçen buluntuların şaft deliği oyuntusu, karşılıklı iki kenarında birer perçin deliği olması ve Ege Dünyası’nda benzer örneklerin bulunması nedeniyle bu buluntuların çok az sayı ile temsil edilen kılıç ya da kamalara ait topuz olduklarına karar verilmiştir. Pürüzsüz ve oldukça iyi parlak yüzeyli buluntuların benzerleri Batı Anadolu’da Troia ve Beycesultan yerleşmelerinden bilinmektedir. MÖ 2. binyılın ikinci yarısında Ege ile kültürel ilişkilerin kanıtı olarak kabul edilen Yunanistan’da birçok kazıda ele geçen Miken tipi kılıç ve kamalarda görülen, Maydos ile benzer tipteki ünik topuz örnekleri Maydos Kilisetepe’de olası bir Miken etkinliğinin varlığını akla getirmiştir. Bu çalışmada bir yandan Maydos’ta ele geçen kılıç topuzları tanıtılırken diğer yandan Anadolu ve Ege’de görülen Tunç Çağı kılıçlarının ve çoğunlukla mezarlarda bulunan, bir çeşit prestij veya statü nesnesi kabul edilen kılıç ve kamaların tamamlayıcı bir eklentisi olan mermer, fildişi, dağ kristali gibi dönemin beğenisine hitap eden ve pek çok yerleşim için egzotik olabilecek malzemeden üretilen kılıç topuzlarının kronolojik ve tipolojik özellikleri özetlenmiştir.

Abstract

Two spherical marble stone finds are remarkable in Level Va of Maydos Kilisetepe (1500-1300 BC). Theseartifacts were assumed to be possible pommels belonging to weapons such as swords and bronze dag gers, exemplified by very few examples, the presence of the shaft hole and rivet holes on each side, andvery similar examples found around the prehistoric sites of the Aegean. Like these pommels, it is knownfrom the bronze age levels of the bronze age with a smooth and shiny view, is known from the bronze agelevels of Troia and Beycesultan in Western Anatolia. In the second half of the 2nd millennium BC, suchas unusual pommels seen on the handles of Mycenaean type swords and daggers found in various settle ments and graves in Greece, which are recognized as evidence of cultural contacts across the Aegean,indicate the presence of possible Mycenaean activity in Maydos Kilisetepe. In this study, the function ofsword pommels, which were made from rare and exotic raw materials such as marble, ivory, mountaincrystal, which are mounted on sword and dagger handles, was mostly found in tombs. Therefore, they areconsidered to be a kind of prestige or status object. These artifacts represent the wealth of the elites andcan be foreign to many settlements that are rarely seen in western Anatolia and the Aegean. In addition,the chronological and typological development of Bronze Age swords and pommels found in Aegean andAnatolia is briefly evaluated.