Hemodiyaliz Hastalarının Arteriyovenöz Fistüle İlişkin Bilgi ve Özbakim Davranışlarının Arteriyovenöz Fistül Komplikasyonlarına Etkis

The Effects of Arteriovenous Fistula Knowledge and Self-Care Behaviors of Hemodialysis Patients on Arteriovenous Fistula Complications

Özet

Amaç: Bu araştırma, hemodiyaliz hastalarının arteriyovenöz fistüle yönelik bilgi ve öz-bakım davranışlarının arteriovenöz fistül komplikasyonlarına etkisini değerlendirmek amacıyla yapıldı. Gereç ve Yöntem: Kesitsel ve tanımlayıcı tipteki araştırma, 01.07-01.09.2019 tarihleri arasında bir üniversite hastanesinde hemodiyalize giren dahil edilme kriterine uyan 92 hastayla yapıldı. Veriler ‘‘Kişisel Bilgi Formu’’ ve ‘‘Hemodiyaliz Hastalarında Arteriyovenöz Fistüle İlişkin Öz Bakım Davranışlarını Değerlendirme Ölçeği’’ kullanılarak toplandı. Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 59,2±13,7 idi. Katılımcıların %59,8’inin arteriyovenöz fistüle ilişkin en az bir komplikasyon yaşadığı belirlendi. En fazla yaşanan komplikasyonların tromboz (%43,5), hematom ve anevrizma (%25), stenoz (%23,9) ve enfeksiyon (%17,4) olduğu saptandı. İğne giriş yeri değişikliğine izin verme ile anevrizma ve hematom gelişimi arasında anlamlı fark saptandı (P < ,05). Hematom gelişimi ile iğne çıkış yerine bası uygulama arasında da anlamlı fark saptandı (P < ,05). Arteriyovenöz Fistüle İlişkin Öz Bakım Davranışlarını Değerlendirme Ölçeği toplam puanı ortalaması 68,1±8,4 idi. Anevrizma ve enfeksiyon komplikasyonu yaşayanların yaşamayanlara göre toplam ölçek puanı arasında anlamlı fark saptandı (P < ,05).

Abstract

Objective: This study was conducted to evaluate the effect of arteriovenous fistula knowledge and self-care behavior of hemodialysis patients onarteriovenous fistula complications.Material and Methods: This cross-sectional and descriptive study was conducted between July 01 and September 01, 2019, with 92 patients whocame to a university hospital for dialysis and who were eligible according to the inclusion criteria. A personal information form and self-carebehaviors evaluation scale for arteriovenous fistula in patients on hemodialysis were used to collect data.Results: The mean age of the participants was 59.2±13.7 years. It was found that 59.8% of the participants had had at least one complicationconcerning arteriovenous fistula. The most frequent complications were found to be thrombosis (43.5%), hematoma and aneurism (25%), stenosis (23.9%), and infection (17.4%). A significant difference was found between allowing a change in needle entry point and the development ofaneurism and hematoma (P < .05). A significant difference was also found between hematoma development and application of pressure to theneedle exit point (P < .05). The total mean score of the self-care behaviors evaluation scale for arteriovenous fistula was 68.1±8.4. A significantdifference was found between total scale scores according to whether patients had experienced aneurism and infection complications (P < .05).Conclusion: The participants’ knowledge of fistula and self-care behavior scores were found to be at a good level. The high rate of fistula complications may derive from the patients not allowing a change in the needle entry point and not applying the correct pressure to the needle exitpoint. As the scale scores of patients with aneurysm and infection complications were lower, it can be considered that fistula self-care behaviorplays a part in the development of complications. Accordingly, it is recommended that patients should be supported with education programsabout fistula complications