KONSTANTİN VE HELENA KİLİSESİ’NDE (ANDAVAL) MEZAR TİPLERİNDEN VE BULUNTULARDAN SOSYAL STATÜNÜN BELİRLENMESİ

Determination of Social Status from Grave Types and Grave Goods at Konstantine and Helena Church (Andaval)

Özet

Bu araştırma, Niğde AktaşKöyü’nde bulunan ve Ortaçağ’a tarihlenen Bizansdönemi Konstantin ve Helena Kilise’sinden 2000-2003 yılları arasında günışığınaçıkarılan 126 mezar ve 166 birey üzerinde gerçekleştirilmiştir. Belirlenen mezartipleri, mezar hediyeleri ve yaş gruplarından yola çıkarak birçok değişkenkarşılaştırılmış, Andaval halkının sosyal statüsü belirlenmeye ve aralarındaherhangi bir farklılık gösterip göstermedikleri ortaya konmaya çalışılmıştır. Kiliseiçi ve çevresinde 7 farklı mezar tipi bulunmuş ve tanımlanmıştır. En yaygın tercihedilenleri Kesme Taş Sanduka, Moloz Taş Sanduka ve Kompozit Mezarlaroluşturmaktadır. Mezar tipleri ve mekânları arasında bir ilişki gözlenmiş ancakistatistiksel açıdan ortaya konamamıştır. Populasyonunun yaş, cinsiyet vehastalıkları belirlenmiş ve örneklemin % 62 gibi yüksek bir oranla bebek, çocuk veyeniyetmelerle temsil edildiği görülmüştür. Yaş gruplarının, kilisedeki farklımekânlara gömüldükleri belirlemiştir. Buna göre, bebek, çocuk ve yeniyetmelerin %67’sinin kilise dışı mekânlarda defnedildikleri tespit edilmiştir. Mezar hediyeleri,mezar tiplerine ve yaş gruplarına göre sınıflandırılmış, sadece % 33’ünde varoldukları ve Kompozit mezarlarda daha çok rastlandıkları ortaya konmuştur.Konstantin ve Helena Kilise’sinde gömülmüş olan bireyler mezar tipleri vebuluntuların varlığı açısından değerlendirildiğinde, sosyal statüyü belirleyecekderecede bir farklılık bulunamamıştır. Sonuç olarak, kilisenin Kutsal Hac Yoluüzerinde bulunması, bu zorlu yolculuk ve salgın hastalıklar nedeniyle daha dirençsizolan çok sayıdaki bebek ve çocuk ölümlerini açıklar niteliktedir.

Abstract

This research studied 126 graves and 166 skeletons which were brought to light between 2000-2003 in the Byzantine Era Churches of Sts Constantine and Helena from the Middle Ages at Niğde Aktaş village. By looking at the types of graves, grave goods and age groups, many variables were compared. Tthe study tried to identify the social status of the Andaval society and also tried to show whether there are any differences in the society or not. Inside and around the church, 7 different types of graves were found and defined. The most preferred and most common types of grave are Cut-Stone Sanduka, Rubble-Stone Sanduka and Composite Graves. A relationship between the types of graves and places of graves was observed; however, it could not be put forward statistically. The age, sex and diseases of the population were identified and, it was found that the sample is represented by infants, children and adolescents with a high percent of 62. It was found out that age groups were buried in different places of the church. So, the 67 percent of infants, children and adolescents were buried in places out of the church. Grave goods were categorized according to the types of graves and age groups, it was set forth that only 33% had grave goods and they are found mostly in Composite Graves. In terms of grave types and remains of skeletons buried in Church of Sts. Constantine and Helena, no significant difference to help identify the social status was found. As a conclusion, the fact that the Church is on the Holy Pilgrimage Path explains deaths of many infants and children who become more vulnerable as a result of the tough journey conditions and epidemic diseases.