Dergiler / Ankara Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi / 2020 / Cilt: 67 - Sayı: 1
Türkiye’de arıcılık faaliyetinin ekonomik ve etkinlik analizi: Çanakkale ili örneği
- Sayfa
- 23–32
- DOI
- —
Özet
Bu çalışma Çanakkale ilinde faaliyet gösteren arıcılık işletmelerinin ekonomik yapısının ve etkinliklerinin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. İşletmeler kovan sayılarına göre üç gruba/tabakaya ayrılmıştır: 1-75 kovan (birinci grup), 76-150 kovan (ikinci grup) ve 151 kovan ve üzeri (üçüncü grup). Tabakalı tesadüfi örnekleme yöntemine göre örnek büyüklüğü 87 olarak belirlenmiştir. İşletmeler ortalamasına göre üretim masraflarının %34,75’i değişken masraflardan, %65,25’i sabit masraflardan oluşmaktadır. İşletmelerde 1 kg balın maliyeti 2,04 US$ ile 3,54 US$ arasında değişmektedir. Ortalama bal maliyeti 2,92 US$’dir. Ortalama kovan başına verim 16,24 kg, kovan başına üretim masrafı 53,32 US$’dır. Ortalama brüt kâr 77,53 US$, net kâr 42,74 US$, nispi kâr ise 1,80 olarak belirlenmiştir. İşletmeler ortalamasına göre toplam teknik etkinlik (ölçeğe sabit getiri) 0,64, saf teknik etkinlik (ölçeğe değişken getiri) 0,89, ölçek etkinliği 0,70, kaynak dağıtım etkinliği 0,74, ekonomik etkinlik 0,66 olarak bulunmuştur. İşletme sahibinin yaşının ve tarımda arıcılık dışı faaliyetle uğraşma durumunun ekonomik etkinliği negatif, arazi büyüklüğünün, kovan başına elde edilen gelirin ve petek değiştirme sıklığının pozitif yönde etkilediği belirlenmiştir. Bu sonuçlardan hareketle, Çanakkale ilinde gerçekleştirilen bal üretiminin kârlı bir üretim faaliyeti olduğu, ancak üçüncü gruptaki işletmelerin nispi kârlarının ve etkinliklerinin diğer gruplara göre daha yüksek olduğunu söylemek mümkündür.
Abstract
This study was carried out to determine the economic structure and efficiencies of the beekeeping enterprises inÇanakkale Province. Beekeepers were divided into three groups/strata according to number of hives: 1-75 hives (first group), 76-150hives (second group) and 151 hives and above (third group). Survey sample size was determined as 87 based on stratified randomsampling method. The portion of fixed costs were 65.25% and variable costs were 34.75% in averages of production costs of allenterprises. The cost of honey production per kg changed between 2.04 US$ to 3.54 US$ among to enterprises. The average productioncost of honey per kg was 2.92 US$. Average yield amount per hive was 16.24 kg and production cost per hive was 53.32 US$. Besides,average gross profit, net profit and relative profit were determined as 77.53 US$, 42.74 US$ and 1.80, respectively. According to theaverage of the enterprises, total technical efficiency (constant return to scale), pure technical efficiency (variable return to scale), scaleefficiency, allocative efficiency and economic efficiency were found as 0.64, 0.89, 0.70, 0.74 and 0.66, respectively. It was determinedthat producer’s age and agricultural activity apart from beekeeping affected the economic efficiency negatively and land size, incomeper hive and honeycomb changing frequency affected the economic efficiency positively. According to the results, it was concludedthat honey production was a profitable activity in Çanakkale Province and relative profits and efficiencies of the enterprises in the thirdgroup were higher than the other groups.