Mahremiyet Hakkı ve Sosyo-Tarihsel Gelişimi

Özet

Bu çalışmanın amacı, mahremiyet hakkını sosyo-tarihsel gelişimi bağlamında incelemektir. Günümüzde kişilerin mahremiyetine veya özel yaşam alanlarına, hükümetlerden ve özel kuruluşlardan kaynaklanan tehditler ve müdahaleler giderek artmaktadır. Özellikle bilgi ve iletişim teknolojisinde ortaya çıkan hızlı gelişmeler, mahremiyete yönelik ihlalleri oldukça kolaylaştırmaktadır. Toplumsal yaşamda gözlenen sosyal, siyasal ve ekonomik değişmeler, yeni hakların ve kavramların geliştirilmesi bakımından hukuku zorlamaktadır. Bu çalışmada; ilkin, sosyolojik açıdan mahremiyetin tarihsel gelişimi üzerinde durulmaktadır. Ardından, konuya ilişkin hukuki kavramların ve kuralların evrimi sunulmaktadır. Ayrıca hukukçuların mahremiyet hakkına ilişkin yaptıkları sınıflandırmalar ve kavramlaştırmalar aktarılmaktadır. Son olarak mahremiyet hakkı, liberteryan ve komünteryan düşünürlerin ileri sürdükleri görüşlerden hareketle kamu yararı-özel yarar dengesi çerçevesinde tartışılmaktadır.

Abstract

This article focuses on the right of privacy and socio-historical development. Privacy is one of the most important aspect of social and individual life. Main concern is increased threats and interferences from government and private establishments. The rapid improvement in information and communication technologies make invasion of privacy utmost easy. Therefore, discussions about the privacy often center on new technologies that violate privacy. In societies, political, social and economical changes entail recognition of new rights and development of new concepts. In this article first, the socio-historical development of the right of privacy is studied emphasizing sociological and legal approaches. In this context, the evolution of legal concepts and norms on privacy and the philosophical discussions made by libertarian and communitarian perspectives are presented. The right of privacy is discussed mainly, in terms of the balance between common good and private good.