Uluslararası Toplumun Ortak Değerleri Sorunu, Çevrenin Korunması ve Jus Cogens Doktrini

The Problematique of Common Values of International Community, Protection of the Environment and Jus Cogens Doctrine

Özet

21. yüzyıla girdiğimiz bu tarihsel dönemde, içinde bulunduğumuz dünya koşullan uluslararası hukuk paradigmasını da derinden etkilemekte ve karşılıklılık ilkesine göre değil, ortak yarar esası üzerine şekillenmesine yol açmaktadır. Westphalia sistemine dayalı geleneksel hukuk anlayışının irdelendiği bu noktada, uluslararası hukukun buyruk kuralları sorununun da -jus cogens-yeniden ele alınmasının anlamlı olacağı kanaatindeyiz Devletlerin uygulamalarına ve mahkeme kararlarına sınırlı ölçüde yansımış olan jus cogens kavramı esas olarak andlaşmalar hukuku çerçevesinde gündeme gelmiştir. Uluslararası andlaşmalar hukukunun kodifikasyonuna yönelik olarak Uluslararası Hukuk Komisyonu'ndaki çalışmalar ile 1969 Viyana Andlaşmalar Hukuku Sözleşmesi'nin kabulü ile sonuçlanan konferans müzakereleri sırasında, jus cogens uluslararası hukuk teorisi ve devletlerin yaklaşımları bakımından geniş kapsamlı ve ayrıntılı bir şekilde ele alınmıştır. Jus çöğensin devletlerin tek taraflı eylem ve işlemleri üzerindeki etkisi bakımından gerek doktrinde, gerekse uygulamada aynı yoğunlukta bir ilginin mevcut olduğunu ileri sürmek mümkün görünmemektedir.

Abstract

Contemporary political conditions do have a deep impact over international law paradigm and triggers the shift from the principle of reciprocity towards the understanding of common interest and common benefit of all mankind. In the course of the analysis of the Westphalian understanding of international law, it presents to be a good idea to reconsider the question of peremptory norms of international law-jus cogens-. Limitedly reflected to state practices and court decisions the jus cogens concept had been on the agenda in the context of law of treaties. During the studies related to codification of law of treaties at International Law Commission'and Conference negotiations which ended with the adoption of 1969 Convention on Law of Treaties, jus cogens was elaborated extensively and in detail both from the point of international law theory and state perceptions. Concerning the impact of jus cogens doctrine over unilateral act and actions of states, it is not possible to witness a similar level of interest either in the doctrin or in state practice.