Olasılık Kuramının Doğuşu

Özet

Tarihsel süreç olasılık kuramının kumardan (şans oyunlarından) doğduğunu göstermektedir. Bununla birlikte, bu köken, söz konusu kuramın gelişmesi doğrultusunda bir hızlandırıcı olduğu gibi, bir engelleyici olarak da işlev görmüştür. Olasılık (probability), salt kumarla ilişkili bir kavram olarak kalsaydı, Girolamo Cardano'nun eğilim (proclivity) kavramından pek öteye gidemezdi. Tarihsel süreçteki dönüm noktası, olasılık ile bilgideki belirsizlik arasındaki ilişkinin açıklıkla anlaşıldığı andır. Blaise Pascal'm olasılık kuramı açısından yaşamsal önemdeki bir başarısı olan bu buluş söz konusu kuramının gelişmesinin önündeki engelleri kaldırmıştır.

Abstract

The historical process has been pointed out that the probability theory has been born from the gambling (the games of chances). This root, however, plays a role as an accelerator as well as a barrier for the probability theory to develop. The concept of probability could not go beyond Girolamo Cardano's concept of the proclivity if it were stayed a topic in relation only to the games of chances. The turning point in the historical process is the event in which it is clearly understood the relation of probability with uncertainty of knowledge. The discovery, which was the vital success of Blaise Pascal from the perspective of the probability theory, has been put the barriers out of sight for that theory to develop.