MİZANCI MURAD BEY VE SİYASİFİKİRLERİ*

Özet

19. yüzyıl, geleneksel-modern dünyaların çatışmasında ortaya çıkan tüm düalizmlerin öncülüğündeOsmanlı modernleşmesini daha anlaşılır kılabilmek adına incelene gelen en önemli zaman dilimidir. Hiçşüphesiz bu dönemi anlamlandırabilmek; dönem mütefekkirinin, muharririnin, devlet erkânının, tebaanın, hâsılıiz bırakmış tüm bireylerin iç sıkıntılarına, gördüğü sorunlara ve çözüm önerilerine kendi özgün dünyalarındanbakabilmekle mümkündür. Bu noktada yüzyılın en çalkantılı geçişlerine bizzat şahit olmuş ve bilfiil siyasimücadelesini devam ettirmiş önemli simalardan Mizancı Murad Bey’in siyasi fikirlerini incelemek, bir yandandönemin en önemli akımlarından olan İslamcılık ve Osmanlıcılık tartışmalarına katkıda bulunacak, bir yandanda ismi unutulmaya yüz tutmuş Murad Bey’i araştırmacılara tekrardan hatırlatacaktır.

Abstract

19th century is the most important time period to examine in order to understand and contextualize the Ottoman modernization, which had been a by-product of the dualisms that emerged from the clash of the traditional and the modern worlds. Conceptualizing this epoch is only possible through the perspective of the of the intelligentsia, authors, ministers and high officials, subjects and citizens, in short, everyone who made an impact in the characterization of this era, and through their inner struggles, problems they perceived and solutions they prescribed. Analyzing Mizanci Murad Bey is critical at this point. He is a significant political figure who de facto continued his political struggle while witnessing the most tumultuous transitions of the 19th century. Understanding his political ideas and agenda will on the one hand contribute to the discussions on the two most impactful political currents of the time period, namely, Islamism and Ottomanism. On the other hand this study will revitalize the fading memory of Murad Bey for future researchers.