Türk Anayasa Mahkemesi’nin Bireysel Başvuru Kararları Işığında Uluslararası Koruma Usulünden Kaynaklanan Mülteci Haklarının Korunması

PROTECTION OF REFUGEES’ RIGHTS ARISING OUT OF THE INTERNATIONAL PROTECTION PROCEDURE FROM THE VIEW OF TURKISH CONSTITUTIONAL COURT’S INDIVIDUAL APPLICATION DECISIONS

Özet

Türkiye, özellikle doğusundaki komşu ülkelerin siyasi koşullarından ötürü, her zaman sığınma alan bir ülke olmuştur. Şu anda, kendi topraklarında 3,5 milyondan fazla Suriyeli ile mülteciler için başlıca sığınma ülkesi olan Türkiye'de, bu mültecilere uluslararası koruma sağlanması hayati önem taşımaktadır. İç hukukta ikincil nitelikte bir koruma mekanizması olan Anayasa Mahkemesi’ne bireysel başvuru, bu bağlamda kritik bir öneme sahip olabilir. Yasal düzenlemelerin yanı sıra, özellikle bu mekanizma ile mültecilere de uygulanabilecek anayasal haklar gerçekleştirilebilir. Bu çerçevede, bu makalenin iki amacı vardır: İlk amaç, Anayasa Mahkemesi’nin içtihadında yerini alan geri göndermeme ilkesi ile bağlantılı olarak mülteci korumasını ele almaktır. Bu kapsamda, makale Anayasanın 17’nci maddesine göre (“kişinin dokunulmazlığı, maddî ve manevî varlığı”) verilen tedbir kararları ile 17’nci madde, 19’uncu madde (“kişi hürriyeti ve güvenliği) ve 40’ıncı maddesine (temel hak ve hürriyetlerin korunması”) göre verilen nihai bireysel başvuru kararlarını incelemektedir. Bu incelemeye paralel olarak makalenin ikinci amacı, Türk sığınma sistemi uygulamasındaki, özellikle bu kararlarda belirtilen, eksikliklerini ortaya koymaktır.

Abstract

Turkey, particularly due to the political circumstances of its easternneighbours, has always been an asylum state. Currently, asthe primary asylumcountry for refugees with more than 3.5 million Syrians in its territories, theprovision of international protection to these refugees in Turkey is vital. Theindividual application mechanism to the Constitutional Court, as a subsidiaryprotection mechanism in domestic law, can be crucial in this context. Inaddition to legislative regulations, especially with this mechanism,constitutional rights that are also applicable to refugees can be realized. Thus,this article has two main aims. The first aim is to address protection ofrefugees’ rights with respect to the principle of non-refoulement, which findsits place in the Constitutional Court's precedent. In this context, the articleexamines the interim measures within the framework of article 17 of theConstitution (‘personal inviolability, corporeal and spiritual existence of theindividual’) and the final decisions within the scope of article 17, article 19(‘right to personal liberty and security’) and article 40 (‘protection offundamental rights and freedoms’). Concordantly, the second aim is todemonstrate the deficiencies particularly in the practice of the Turkish asylumsystem, which are indicated in these decisions.