Tutuklu ve Hükümlülerin Çalışmasının Sosyal Güvenlik Hukuku Açısından Değerlendirilmesi

Evaluation of the Work of Prisoners and Convicts in Terms of Social Security Law

Özet

Ceza infaz mevzuatımızda, tutuklu ve hükümlülere mesleki eğitimler verilerek çalıştırılmalarına ilişkin çeşitli düzenlemeler yapılmıştır. Bu kapsamda çalışan tutuklu ve hükümlülerin sosyal güvenliği, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 5. maddesinde belirtilmiştir. Buna hükme göre, ceza infaz kurumu bünyesinde çalıştırılan tutuklu ve hükümlüler hakkında iş kazası ve meslek hastalığı ile analık sigortası uygulanmaktadır. Ayrıca bu kimseler, Kanunun 4. maddesinin 1. fıkrasının “a” bendi kapsamında sigortalı sayılmaktadır. Görüldüğü üzere 5510 sayılı Kanun’da, yalnızca ceza infaz kurumunda çalışan tutuklu ve hükümlülerin sosyal güvenliğine yönelik düzenleme yapılmıştır. Ceza infaz kurumu dışında çalıştırılan hükümlülerin sosyal güvenlik hakları bu kapsama alınmamıştır. Hukukumuzda denetimli serbestlik uygulandığı hallerde de hükümlülerin çalıştırılması söz konusudur. Denetimli serbestlik uygulanan hükümlüler hakkında; kamu hizmeti cezası, kamuya yararlı bir işte çalıştırma ve gözetim altında çalıştırma uygulanmaktadır. Çalışmamızda, ceza infaz kurumu kapsamında ve denetimli serbestlik uygulamasında yaptırılan çalışmalar incelenecektir. Yapılan çalışmaların, iş hukuku açısından niteliği ele alınarak bu kimselerin sosyal güvenlik haklarına ilişkin mevzuatta yer alan hükümlere değinilecektir. Çalışmamızın sonunda, tutuklu ve hükümlülerin sosyal güvenlik haklarına ilişkin yapılan düzenlemelerin yeterliliği noktasında doktrindeki görüşlere yer verilerek konuyla ilgili görüşlerimiz açıklanacaktır.

Abstract

Various arrangements have been made in our penal execution legislation regarding the employment of prisoners and convicts by providing vocational training. The social security of the prisoners and convicts working in this context is specified in the 5th article of the Social Insurance and General Health Insurance Law No. 5510. According to this provision, work accidents and occupational diseases and maternity insurance will be applied to the prisoners and convicts employed within the penal institution. These persons will be deemed to be insured under Article 4/1-a of Law No. 5510. In the Law No. 5510, a regulation was made for the social security of the prisoner and convicts working only in the penal institution. Social security rights of convicts employed outside the penal institution are not included in this scope. In our law, convicts who are subject to probation are employed in some cases. In this context, about convicts who are subject to probation; employing a publicly available job, employing a civil service penalty and supervised work. In our study, the works carried out within the scope of the penal institution and probation practice will be examined. The quality of the works in terms of labor law will be examined and the relevant provisions on the social security rights of these people will be mentioned. At the end of our study, our opinions on the subject will be explained by including the opinions in the doctrine regarding the adequacy of the regulations regarding the social security rights of the prisoners and convicts.