HASTALARIN, HEKİMLERİN HAKLARI KONUSUNDAKİFARKINDALIKLARI, HASTALIK ALGISI VE KİŞİLİKTİPLERİNİN HEKİMİN HAKLARINA ETKİSİ

AWARENESS OF PATIENTS ABOUT THE PHYSICIANS’ RIGHTS, THE EFFECT OF ILLNESS PERCEPTION AND PERSONAL TYPES ON THE PHYSICIANS’ RIGHTS

Özet

Amaç: Hasta ve hekim hakları beraber ele alınması gereken unsurlardır. Literatürde daha çok hasta haklarıyla ilgili araştırma makaleleri yer almaktadır. Sadece hasta haklarını ön plana çıkarmak, hekimin haklarını göz ardı etmek iletişim sorunlarını karşımıza çıkarır. Çalışmamızda hastaların hekim hakları konusundaki bilgi düzeyleri ve tutumlarını araştırdık.Materyal ve Metot: Hastanemize herhangi bir yakınma ile müracaat eden hastalara, hekim haklarıyla ilgili araştırmacılar tarafından hazırlanan anket uygulanmıştır. Anket formunda katılımcıların sosyodemografik özellikleri, kişilik özelliklerini belirlemeye yönelik “Fried ve Rosenman’ın Kişilik Envanteri” ve hastaların hastalık algısını belirlemeye yönelik Kısa Hastalık Algısı Ölçeği yer almaktadır. Ayrıca hekim hakları konusundaki hastaların bilgi ve tutum seviyelerini ölçmeye yönelik 5’li Likert tipi ölçek kullanılmıştır. Hastaların verdikleri cevaba göre bilgi ve tutum bölümleri 100 puan üzerinden hesaplanmıştır.Bulgular: Hastaların hekim hakları konusunda bilgi seviyeleri, 100 puan üzerinden ortalama 60,65±8,53 (37-84 puan) olarak saptandı. Hastaların muayene esnasında hekim davranışlarına yönelik tutum puanları ise 41,31±6,67 (24-61 puan) olarak bulundu. Eğitim seviyeleri yüksek olan hastaların bilgi düzeyi puanları da daha yüksekti. Çalışmamızda “hastanın hastalığıyla ilgili bilgilendirme” önermesi (%91,70) en çok bilinen önerme olmuştur. En düşük puanlar “belirli koşullar altında müdavi hekimin hastanın tedavisini yarıda bırakma hakkı” olarak belirlenmiştir. Hastaların yaklaşık yarısı hekim davranışlarına yönelik kararsızım şıkkını işaretlemeleri dikkat çeken bir bulgu idi.Sonuç: Hastalarda hekim hakları konusunda farkındalık oluşturulması ve hasta hekim ilişkisinde karşılıklı hakların varlığının kabul edilmesi, hastalarla hekim arasındaki iletişim problemlerinin azaltılmasına katkı sağlayabilir.

Abstract

Objectives: Patient and physician’s rights are elements that need to be handled together. In the literature, thereare mostly research articles on patient rights. Only prioritizing patient rights and ignoring the rights ofphysicians brings up communication problems. In our study, we investigated the knowledge levels andattitudes of patients about physician rights. Materials and Methods: The researchers prepared a questionnaire for the patients. The questionnaireincluded the "Fried and Rosenman's Personality Inventory" to determine the participants' sociodemographiccharacteristics and personality traits and the Brief Illness Perception Questionnaire (IPQ-B) to determine thedisease perception of the patients. Also, the Likert type scale was used to measure patients' knowledge andattitude levels about physician rights. The researchers calculated the information and attitude sections of thepatients' answers over 100 points. Results: The patients' knowledge about physician rights was found to be 60.65 ± 8.53 (37-84 points) over 100points. The patients' attitude scores towards physician behavior during the examination were 41.31 ± 6.67 (24- 61 points). The knowledge level scores of the patients with higher education levels about patient rights werealso higher. In our study, the statement "informing about the patient's disease" (91.70%) was the most well known statements. The lowest scores were determined as "the right of the attending physician to abandon thepatient's treatment under certain conditions." Almost half of the patients marked the option “I am indecisiveabout physician behavior”. Conclusion: Raising awareness of physician rights in patients and accepting mutual rights in the patient physician relationship can reduce communication problems.