ULUSLARARASI İNSAN HAKLARI HUKUKUNUN BİR KAYNAĞIOLARAK ULUSLARARASI ÖRF VE ÂDET HUKUKU

Özet

Bu çalışmada uluslararası örf ve âdet hukuku ile uluslararası insan hakları hukuku arasındaki ilişki incelenmektedir. Uluslararası insan hakları hukukuuluslararası hukukun görece yeni bir alt dalı olup, İkinci Dünya Savaşı sonrasındaortaya çıkmıştır. Doktrinde uluslararası insan hakları hukukunun kaynaklarına ilişkintartışmalar hâlâ devam etmektedir. Bu tartışmalardan bir tanesi de uluslararası örfve âdet hukukunun, uluslararası insan hakları hukukuna kaynaklık edip etmediğineyöneliktir. Doktrindeki bazı yazarlar, uluslararası örf ve âdet hukuku normlarınınuluslararası insan hakları hukuku kurallarının kaynağı olamayacağını ileri sürselerde eldeki çalışma bunun aksini iddia etmektedir. Bu amaçla çalışma öncelikleuluslararası örf ve âdet hukuku ile uluslararası insan hakları hukukunun genelniteliklerini kısaca açıklamaktadır. Daha sonra ise bu ikisi arasındaki ilişkide, ilkininikincisine erga omnes nitelik kazandırarak olumlu, ancak bazı devletleri kurallarınoluşum sürecinden dışlayarak olumsuz etki yaptığını ileri sürmektedir. Bu olumsuzetki özellikle Uluslararası Hukuka Üçüncü Dünya Yaklaşımları literatürü üzerindenaçıklanmaktadır.

Abstract

This study examines the relationship between customary international lawand international human rights law. International human rights law is a relatively new sub-branch of international law, which emerged after the Second World War.The debates in the doctrine regarding the sources of international human rights lawstill continue. One of these debates is about whether customary international lawis a source of international human rights law. Although some authors argue thatcustomary international law norms cannot be a source of international human rightslaw rules, the present study claims otherwise. For this purpose, this study briefl yexplains the general characteristics of customary international law and internationalhuman rights law. Later, on the relationship between these two, it is argued that theformer has a positive eff ect on the latter by giving erga omnes character to it, but anegative eff ect by excluding some states from the formation of the rules. This negativeeff ect is explained in particular through the Third World Approaches to InternationalLaw literature.