Dergiler / Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi / 2021 / Cilt: 25 - Sayı: 2

“AÇIK KEYFİLİK” VE “BARİZ TAKDİR HATASI” NEDENİYLE ADİL YARGILANMA HAKKININ İHLALİ MESELESİ

ON THE MATTER OF VIOLATION OF THE RIGHT TO FAIR TRIAL DUE TO “MANIFEST ARBITRARINESS” AND “OBVIOUS ERROR OF JUDICIAL DISCRETION”

Sayfa
623–667
DOI
—

Özet

Bu makalede, öncelikle Anayasa Mahkemesi ve AİHM kararlarında kullanılan “açık keyfilik ve bariz takdir hatası” kavramlarının ne olduğu ortaya koyulmuştur. Ayrıca, mahkemelerin bu sebebe dayanarak “adil yargılanma hakkının kabul edilebilirliğine veya ihlaline karar vermesinin” doğru olup olmadığı da analiz edilmiştir. AYM ve AİHM aynı usulü takip etmese de, çalışmamızda “açık keyfilik ile bariz takdir hatası” kriteri, hem adil yargılanma hakkının usulî yönü hem de maddi yönü açısından ayrı ayrı ele alınmıştır. Son olarak, AYM ve AİHM kararlarını da göz önünde tutarak, yerel ve ulusal mahkemelerin olağan takdir yetkisi ile olağan olmayan ve bariz takdir hatası veya açık keyfilik taşıyan kararlarını birbirinden ayrıştırmaya yarayan unsurlar incelenmiştir. Özellikle AYM’nin, bu kriteri hem usulî hem de maddi açıdan belirsizlik ve istikrarsızlığa yol açacak şekilde kullandığı tespit edilmiştir. Buna ilişkin bulgular kapsamında bazı öneriler de sunulmuştur.

Abstract

This article explores the concepts of “manifest arbitrariness” and “obvious error of judicial discretion” at first. In addition, it is inquired whether it is appropriate for the TCC (Turkish Constitutional Court) and the ECtHR (European Court of Human Rights) to ground on this criterion in the admissibility and material review of the right to a fair trial. Moreover, while the court itself does not follow the same procedure, we have discussed the criteria of “manifest arbitrariness and obvious error of judicial discretion” in terms of both the procedural and the material aspect of the right to a fair trial. Finally, taking into account the case-law of the TCC and the ECtHR, the elements that served to differentiate the ordinary discretionary power of local and national courts and the judgements carrying “manifest arbitrariness and obvious error of judicial discretion” were examined. It was found that courts used this criterion in a way that both procedurally and materially leads uncertainty and instability. Some suggestions were also provided in the article within the scope of these findings.

Anahtar kelimeler: Açık keyfilik, bariz takdir hatası, adil yargılanma hakkı, ihlal, açıkça dayanaktan yoksunluk.