Türk Gölge Oyunu “Karagöz”de Doğaüstü Tasvir ve Semboller

Özet

Gölge oyunu televizyon, radyo, sinema gibi görseliletişim araçlarının doğuşundan çok önce hayat bulmuş, önceleri hoşça vakitgeçirmek, daha sonra günlük yaşam, eğitim, politika, siyasi görüş ve farklıkişisel tipler gibi pek çok ana konuyu işleyerek, iletişim kaynağı olmuştur. Karagöz’ügeleneksel diğer gösteri sanatlarından ayıran yanı, kendine has tekniği vesitili ile beraber, toplumun her kesiminden her yaşa hitap etmesidir. Karagöz,saraydan mahalle kahvelerine, çocuklardan yetişkinlere kadar çok geniş birçeşitlilikte izleyici kitlesine sahip, nadir gösteri sanatlarındandır. Karagözoyunlarının ilgiyle izlenmesinin sebeplerinden biri de; sahip olduğutasvirlerin hem gerçek dünyayla ilişkili kişiliklerin ve hem de sınırsız hayaldünyasında hayat bulan doğaüstü ve insan dışı varlıkların tasvirlerinibarındırmasıdır. Araştırmada Karagözoyunlarında yer alan doğaüstü varlıklara ait tasvir ve sembollere ait görsellerbelirlenerek tasvirlemede kullanılan resimleme özellikleri üzerindedurulmuştur.

Abstract

Shadowplay found life way long before television, radio and cinema and it worked as a communication tool by processing many subjects such as daily life, education, politics, politic view and various individual types. Features that distinguish Karagöz from other traditional performance arts are its unique technic and wording and also it addresses people of all ages. Karagöz is an exceptional performance art because its audience reaches to palaces, local cafes, adults and children. Its portrayals which contain both real world related and imaginary, supernatural characters is another reason for Karagöz’s being watched interestedly. Descriptions and symbols of supernatural beings located in Karagöz plays were defined and iconography features used in the descriptions were emphasized in that research.