ENGELLİ KİŞİLERİN HAKLARININ KORUNMASI İÇİN MEKANİZMALAR: ULUSLARARASI MEVZUAT VE BREZİLYA VE PORTEKİZ VAKALARI

MECHANISMS FOR PROTECTING RIGHTS OF PERSONS WITH DISABILITIES: THE INTERNATIONAL FRAMEWORK AND THE CASES OF BRAZIL AND PORTUGAL

Özet

Engelli kişiler tarih boyunca toplum içerisinde kırılgan bir pozisyonda bulunmuştur. Bu kişilerin haklarının ihlal edilmesini önlemeye yönelik sorumluluk hissiyatı uluslararası toplumda ancak ikinci dünya savaşını takiben güçlenmiştir Bu makale engelli hakları konusunda, EHİS’e odaklı bir şekilde uluslararası mevzuatın ve Brezilya ile Portekiz bağlamında tarihsel, hukuki ve uygulamaya yönelik unsurlara odaklı vaka çalışmasının kısa bir analizini sunmayı amaçlamaktadır. Giriş ve değerlendirme kısımları haricinde, makale iki ana bölümden oluşmaktadır: bir kısım engelli kişilerin uluslararası hukuk açısından korunmasına diğer kısım ise vaka incelemesine odaklanmaktadır. Vaka incelemesi de kendi içerisinde ikiye ayrılmaktadır; Brezilya ve Portekiz’deki hukuki mevzuat ve engelli kişilerin fiil ehliyetlerine ilişkin yaklaşıma odaklı ampirik bir içtihat incelemesinden oluşmaktadır.

Abstract

Persons with disabilities have historically occupied a vulnerable position in society. However, it was only after the Second World War that a sense of responsibility became stronger in the international community in order to prevent their rights from violations. This article aims to present both a brief analysis of the international legal framework on the rights of persons with disabilities, focused on the CRPD, and a case study with legal, historical and practical aspects focused on the Brazilian and the Portuguese contexts. Besides the introduction and the final remarks, the text is divided into two main parts: one focused on the protection of persons with disabilities in an international law perspective and the other presenting the case study. The case study, in its turn, is divided into a description of the legal framework in Brazil and in Portugal and an empirical case-law study focused on the approach to the civil capacity of persons with disabilities.