William Faulkner’ın The Sound and The Fury Eserinde Düşünce Biçeminin Türkçeye Aktarılması

The Transfer of Mind Style into the Turkish Translation of William Faulkner’s The Sound and The Fury

Özet

Bu çalışmada, modernist romanın biçemsel özelliklerinin Batı tarzı modernist romanlarda görüldüğü şekliyle Türkiye’de henüz ön plana çıkmamış olduğu 1965 yılında Türkçeye kazandırılan The Sound and The Fury eserindeki Benjamin karakterinin anlatısında geçen ve karakterin bilişsel düzeyini yansıtan düşünce biçeminin Türkçeye nasıl aktarıldığı incelenmektedir. İnceleme için Geoffrey Leech ve Mick Short (1981) tarafından biçemsel özellikler için oluşturulan kontrol listesi kullanılmaktadır. Çevirmenin biçemsel tercihlerine ışık tutması bakımından, çeviriye yanmetin ögeleri olarak eklenen ön söz ve çevirmen notu da incelenerek, çevirinin yapıldığı dönemde çeviriye ve çevirmene ilişkin toplumsal beklentilerin Benjamin’in düşünce biçeminin Türkçeye aktarılmasında bir etkisinin olup olmadığına bakılmaktadır. Sonuç olarak, ölçünlü Türkçenin yapısına, noktalama işaretlerine uymayan ve anlatım bozukluğuna yol açan dil kullanımlarının ve Benjamin’in sinestezik algı şeklinin düşünce biçemine yansıması nedeniyle kaynak metinde anlam bütünlüğünü bozan ifadelerin çeviride Türkçe anlatım kurallarına uygun olarak düzeltildiği durumların dışında, biçemsel özelliklerin çeviriye aktarıldığı tespit edilmiştir.

Abstract

This study seeks to analyse how Benjamin’s mind style was transferred into the Turkish translation of The Sound and The Fury, considering the fact that the translation came out in 1965, when the stylistic features of the Western modernist novel were yet to be imported to the Turkish novel. The study focuses on Geoffrey Leech and Mick Short’s (1981) stylistic checklist in order to carry out the analysis. The study also sheds light on the paratextual information on the Turkish translation, since it provides insight into whether the translator’s stylistic choices were influenced by the context of the Turkish literary field. Ultimately, the study shows that the source-text stylistic features (e.g. those stemming from Benjamin’s synaesthesia) which deviate from the grammatical structure and punctuation rules of Turkish were ironed out in the translation, whereas the other stylistic features that do not distort the readability of the translation were reproduced by the translator.