Dergiler / Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi / 2015 / Cilt: 15 - Sayı: 2
Türkiye'de Gıda ve Tarımsal Ürün Fiyatlarını Uluslararası Belirleyicileri
- Sayfa
- 63–74
- DOI
- —
Özet
Öz Bu çalışmada Türkiyede gıda sanayi ürünleri fiyatla- rı ve tarımsal üretici fiyatlarını etkileyen uluslararası ekonomik değişkenler incelenmiştir. Bu doğrultuda ulusal gıda sanayi fiyat endeksi ve tarımsal üretici fi- yat endeksi ile dolar kuru, euro kuru, petrol fiyatı ve uluslararası gıda fiyatı endeksi arasındaki ilişki 1999: 2-2014: 6 dönemi için VAR yöntemiyle analiz edil- miştir. Analiz sonuçlarına göre Türkiyede gıda sanayi ürünleri fiyatlarını etkileyen en önemli uluslararası değişkenler; kısa vadede dolar kuru ve euro kurudur. Uzun vadede ise kısa vadedeki değişkenlerin yanı sıra petrol fiyatı, uluslararası gıda fiyatı ve tarımsal üretici fiyatının sınırlı ölçüde etkisi görülmektedir. Tarımsal ürün üretici fiyatını etkileyen en önemli değişkenler ise sırasıyla gıda sanayi fiyat endeksi, petrol fiyatı, ulusla- rarası gıda fiyatı, dolar ve euro kurudur. Gıda sanayi fiyat endeksi ile petrol fiyatındaki değişimin etkisi kısa sürede hissedilirken uluslararası gıda fiyatı, dolar ve euro kurlarının etkisi gecikmeli olarak hissedilmekte- dir. Bulgular Türkiyede tarımsal üretim ve gıda fiyatla- rı üzerindeki ithal fiyat baskısını ve ithalat bağımlılığı- nı doğrular niteliktedir.
Abstract
Abstract This paper investigates which international economic variables affect on agricultural producer price and food price in Turkey. In this context the relationship betwe- en agricultural producer price and food price and exc- hange rate (dollar and euro), oil price, FAO food price index is examined with VAR model by using data of 1999: 2-2014: 6. Our findings indicate that the most important variables that affect on food industry prices; dollar and euro exchange rate in the short term. In the long term besides short-term variables oil prices, inter- national food prices and agricultural producer prices effect on food prices, the limited extent. The most im- portant variables affecting agricultural producer prices are national food price index, oil prices, international food prices, dollar and euro exchange rates, respecti- vely. Food price index and oil prices effect on agricultu- ral producer prices immediately, international food pri- ces and exchange rates are with a lag. Results confirm that agricultural production and food price in Turkey, have pressure of import price and depend on raw and intermediate materials of import.