Lider olarak algılanmada kişilik özelliklerinin etkisi: Özel güvenlik görevlisi örnekleminde ampirik bir çalışma

The effects of personality traits on being perceived as a leader: An empirical study in a private security officer sample

Özet

Liderler, üyesi oldukları organizasyonun başarısına katkıda bulunma doğrultusunda takipçilerini etkile- yen kişiler olarak fonksiyon gösterir. Bu nedenle takip- çiler tarafından kimin lider olarak algılanacağının ve hangi özellik ve davranışların liderlik için gerekli ol- duğunun bilinmesi organizasyonların başarısında kri- tik öneme sahip bir husustur. Bu araştırmanın amacı, kişilik özelliklerinin lider olarak algılanma üzerindeki etkisinin, liderlik algılarına ilişkin önceki araştırmala- rın yapıldığı ülkelerden farklı kültürel özelliklere sahip Türkiye’de, bir özel güvenlik görevlisi örnekleminde incelenmesidir. Araştırmaya, 32’si güvenlik yöneticisi, vardiya amiri, güvenlik müdürü ve proje lideri gibi yö- netimsel pozisyonlarda olmak üzere, 231 özel güvenlik görevlisi katılmıştır. Her bir kişilik özelliğinin liderlik algılarında açıkladığı varyansı diğer kişilik özellikle- rinin etkisini istatistiksel olarak kontrol ederek gös- terebilmek için çoklu regresyon tekniği kullanılmıştır. Sonuçlar özel güvenlik görevlilerinin lider olarak algı- lanmalarını beş faktör kişilik özelliklerinden yalnızca dışadönüklüğün yordadığını göstermiştir. Araştırma sonuçları ayrıca sorumluluk, nörotisizm, gelişime açıklık gibi farklı kültürlerde lider olarak algılanmayı yordayan özelliklerin Türk örnekleminde yordayıcı ol- madığını ortaya koymuştur.

Abstract

Leaders function as a person who influence followers to contribute toward the performance of their organi- zations. So, it is critical in organizational efficiency to know who would be perceived as a leader by followers, and which characteristics and behaviours are necessary for leadership. The purpose of this research is to study the effects of personality traits on being perceived as a leader in a private security officer sample in Turkey, which has different cultural characteristics from count- ries in which early researches about leadership percep- tions have been conducted. Two hundred thirty-one private security officers, 32 of them were in administra- tive positions such as security chief, shift headsman and project leader, participated in this research. Multiple regression technique have been used to show the uni- que portion of leadership perceptions variance accoun- ted for by a specific traits while statistically controlling for other personality traits. Results indicated that only extroversion was a valid predictor of leadership percep- tions for private security officers. Results also indicated that some of the traits, like conscientiousness, openness to experience and neuroticism, which predicted lea- dership perceptions in different cultures, weren’t valid predictors in a Turkish sample.