Hafif Düzeyde Zihin Yetersizliğine Tarihsel Bir Bakış: Klinik Yaklaşımdan Çok Boyutlu Yaklaşıma Geçiş

Özet

Bu çalışmanın amacı, hafif düzeyde zihin yetersizliği alanına ilişkin çalışmaların tarihselsüreç içerisinde gelişimini ve hafif düzeyde zihin yetersizliği olan bireylere yönelik güncelyaklaşımları tartışarak bir derleme çalışması şeklinde sunmaktır. Bu amaçla geçmişten günümüzezihin yetersizliğini açıklayan kuram ve yaklaşımlar alanyazın incelemesine dayalı olarakverilmiştir. Hafif düzeyde zihin yetersizliği olan bireyler, zihin yetersizliği olan bireylerin önemlibir bölümünü oluşturmaktadır. Hafif düzeyde zihin yetersizliği orta ve ağır düzeyde zihinyetersizliğiyle etiyolojik açıdan farklılık göstermektedir. Sosyo-ekonomik değişkenlerle yakındanilişkili olan hafif düzeyde zihin yetersizliğinin tanılanması ve sınıflandırılmasında tek ölçütü gözönünde bulunduran klinik yaklaşımların benimsenmesi sorunlara neden olmaktadır. Bu sorunlarınüstesinden gelmek amacıyla sosyolojik ve felsefi değişimler doğrultusunda zihin yetersizliği olanbireylerin tanılanması ve sınıflandırılmasında en güncel yaklaşım olarak çok boyutlu yaklaşım önplana çıkmıştır. Sonuç olarak çok boyutlu yaklaşım tanılama ve sınıflandırma süreçlerinde bireyinzihinsel işlevde bulunma düzeyini, uyumsal davranışlarını, sağlık durumunu, katılım düzeyini,bağlam özelliklerini ve gereksinim duyduğu destekleri içeren bileşenleri göz önündebulundurmaktadır. Bu yaklaşım doğrultusunda hafif düzeyde zihin yetersizliği olan bireyleresunulacak hizmetlerin etiketleme yapılmaksızın ve gereksinim duyulan desteklere görebelirlenmesini içeren bir yaklaşıma geçilmesi önerilebilir.