Bürokrasinin Siyasallaşması Kavramının Farklı Anlamları: Dilbilim Temelinde Bir Çözümleme Önerisi

Different Meanings of the Politicization of Bureaucracy as a Concept: An Analysis Proposal based on Linguistics

Özet

Siyaset ile bürokrasi arasındaki ilişkilerin en önemli boyutlarından birini oluşturan bürokrasinin siyasallaşması, Kamu Yönetimi Disiplini’nin kuruluşuna önayak olan çalış-maların merkezinde yer almanın yanı sıra, 20. yüzyılın başından bu yana daima önemini ve popülerliğini koruyan bir inceleme konusu olagelmiştir. Klasik Yaklaşım tarafından partizanlaşmayla eş anlamlı olacak şekilde kullanılan bürokrasinin siyasallaşması kav-ramı, siyaset-bürokrasi ilişkisinin farklı boyutlarına ışık tutan Bürokratik Siyaset Yakla-şımı ile Asil-Vekil Yaklaşımı’nın etkisiyle, 1980’lerden itibaren biri siyaset-bürokrasi arasındaki uyum ve tamamlayıcılığa, diğeri ise iktidarın siyasal taleplerine duyarlı ol-makla beraber yeterli bir bürokrasiye işaret eden -ve her iki koşulda da partizanlaşma tanımından oldukça uzakta olan- iki yeni anlam daha yüklenmiştir. Göstergebilim termi-nolojisiyle ifade edilirse, tek bir gösterenin üç farklı gösterileni işaret ettiği böylesi bir durum, belirsiz bir göstergeye, dolayısıyla bürokrasinin siyasallaşmasına dair farklı ta-nımlar arasında net bir ayrım yapılamamasına ve karışıklığa neden olmuştur. Siyaset-bürokrasi arasındaki ilişkileri irdeleyen yaklaşımlar temelinde bürokrasinin siyasallaş-ması kavramının üç farklı tanımını ortaya koymayı amaçlayan bu çalışmanın iddiası, söz konusu tanımların, çözümlemeyi ve kavrayışı kolaylaştırma amacına dönük olarak, dilbi-limde zıt anlamlı kelimelerin sınıflandırılmasına ilişkin üç karşıtlık türü temelinde ele alınabileceğidir. Çalışma kapsamında, bürokrasinin siyasallaşmasına dair olarak alan-yazında karşılaşılan ve yukarıda ifade edilen üç tanımdan birincisi kutupsal karşıtlık, ikincisi ilişkisel karşıtlık, üçüncüsü ise dereceli karşıtlık türüyle ilintilendirilmiştir.

Abstract

The politicization of bureaucracy, which indicates one of the most significant aspects of politics-bureaucracy relations, had been at the center of studies leading to the establishment of Public Administration Discipline, and has always maintained its im-portance and popularity as a subject matter since the beginning of the 20th century. Though it was used as a synonym of partisanship by Classical Approach, the politiciza-tion of bureaucracy, by virtue of Bureaucratic Politics Approach and Principle-Agent Approach that shed light on the different aspects of the politics-bureaucracy relations, gained two new meanings by the 1980s. While first meaning underlines harmony and complementarity between politics-bureaucracy, the second points a responsive and com-petent bureaucracy. Such a case, as it indicates one single signifier for three signifieds from the point of semiotics, has prevented us to demarcate an obvious distinction between different meanings of the concept. In order to ease analyzing and comprehending, this study, which aims to present three different meanings of the politicization of bureaucracy, claims that these different meanings can be examined via three types of antonyms in lin-guistics. While first meaning is related with complimentary antonym, second and third are matched with relational antonym and graded antonym respectively.