ARAP DİLİNDE ZAMİR ÜZERİNE YAPILAN ATIFLA İLGİLİ TARTIŞMALAR

Özet

Arap dilinde atf-ı nesak diye isimlendirilen kelime veya cümleleri birbirine bağlamaişleminde, merfû’ muttasıl ve mecrûr muttasıl zamirler üzerine nasıl atıftabulunulacağı meselesi bu dilin iki büyük mektebi olan Basra ve Kûfe dil ekolleriarasında tartışma konusu olmuştur. Basralılar merfû’ muttasıl zamir üzerine atıfyapılabilmesi için bu zamirle atfedilen sözcüğün arasına bir fasılanın girmesigerektiğini iddia etmişlerdir. Söz konusu fasıla yaygın olarak zamir biçimindegörülür. Bazense, mef’ûlün bih veya temyiz gibi bir öğe ya da ال– ı nâfiye olabilir.Kûfelilere göre ise böyle bir şarta gerek olmadan mutlak olarak atıf yapılabilir. Bukonuda başta Kur’ân olmak üzere birçok fasih Arap kelamında örneklererastlanabilir. Mecrûr muttasıl zamir üzerine atıf yapılabilmesi içinse Basralılara görecâr edatının tekrarlanması gerekir. Câr edatının, isim ya da harf olması arasında farkyoktur. Kûfeliler böyle bir işleme gerek olmadan atıfta bulunabileceği kanaatlerinebağlı olarak bu konuda Arap kelamından deliller ortaya koymaya çalışmışlardır. Buçalışmada Basra ve Kûfelilerin konuyla ilgili tezleri delilleriyle birlikte detaylı olarakortaya konarak değerlendirme yoluna gidilmiştir.

Abstract

The matter of how to refer to al-marfu al-muttasıl and al-macrûr al-muttasıl pronouns in connecting the words or sentences, which is called al-atf al-nesak in Arabic language, has been a question of debate between al-Basra and al-Kûfe language cults, two big schools of this language. Those of Basra have claimed that a pause must go between the pronoun and referred word to be able to refer on al-marfu al-muttasıl pronoun. The aforesaid pause is mostly seen as a pronoun. Sometimes, it may be an element like mef’ûlün bih or respondent, or ال– ı nâfiye. According to those of Kûfe, on the other hand, reference can absolutely be made without such a condition. There are a lot of examples in many al-fasih Arabic kalam, primarily Quran, about this matter. As to making reference on al-macrur al-muttasıl pronoun, câr preposition must be repeated according to people of Basra. There is no difference between câr preposition’s being a noun or letter. The people of Kûfe have tried to reveal evidence from Arabic kalam on this issue by stating that they do not have the opinion that a reference can be made without needing such a procedure. In this study, an evaluation is carried out by presenting the arguments of Basra and Kûfe people in detail together with their evidence.