CEMEVİ Mİ, ZİYARET (JİAR) Mİ? DERSİM'DE MEKÂNIN "KUTSAL" HALLERİ

Özet

Türkiye'de etno-dinsel topluluklarından Aleviler hakkında son otuz yılda hızla çoğalan araştırmaların, sıklıkla birbirinden oldukça farklı dünya görüşlerine sahip (yerli ve yabancı) politik ve akademik aktörlerin kaleminden istim aldığı bilinir. Bu ilginin en önde gelen konularını ise "Alevi uyanışı" gibi neredeyse tüm tartışmaları örten bir üst başlıkla ilişkili olarak "Alevilik tarihi", "Alevi toplulukların etno-kültürel farklılıkları", "Alevi diasporası", ibadet ve sosyo-kültürel faaliyet mekânları olarak beliren "Cemevleri" oluşturmaktadır. Bu makalede, Dersim Aleviliğinin özgün yapısı bağlamında öne çıkan kutsal mekân inançları ve Cemevi ilişkisi etnografi k veriler yardımıyla değerlendirilmektedir. Bu yolla, antropolojik bir bakış açısıyla, farklı dinsel ve siyasal roller üstlenen Cemevi tartışmalarına yeni düşünselkatkılar yapılmak istenmektedir.

Abstract

The debates on Alevi communities have become more popular with increasing political and academic views, publications in Turkey. "Alevi Awakening" is the key word which refers to popular topics in debates which are about the history of Alevism, ethno-cultural differentiates between local Alevi communities, diaspora of Alevism and mostly the Cemevis. In this essay, beliefs and rituals of the holy places, which are the signifi cant property of Dersim Alevism, are being analyzed with ethnographic data. Thus, new perspectives could be reviewed about debates of political and religious roles of Cemevis.