Yazlık Kabaklarda ZYMV’ye Tolerant Hatların Özel Kombinasyon Yeteneklerinin Belirlenmesi

Determination of Specific Combining Ability of ZYMV Tolerant Lines in Summer Squash

Özet

Bu araştırma yazlık kabaklarda Zucchini Yellow Mosaic Virus (ZYMV)’ye tolerant hibrit çeşit adayları geliştirmek amacıyla 2016-2018 yılları arasında Alata Bahçe Kültürleri Araştırma Enstitüsünde yürütülmüştür. Proje kapsamında ZYMV’ye karşı tolerant ve dayanıklı çeşitlerin geliştirilmesi amacıyla ABKAE Müdürlüğü gen havuzunda bulunan TUBİTAK projeleri kapsamında geliştirilen ZYMV’ye tolerant 30 hat ve 8 adet nitelikli yazlık kabak hattı kullanılmıştır. Hatların moleküler karekterizasyon çalışmaları yapılmış ve 5 heterotik grup oluşturulmuştur. Heterotik gruplardan seçilen hatlar birbirleriyle tek yönlü olarak melezlenmiş ve 46 adet melez elde edilmiştir. Melezleri oluşturan hatların birbirlerine benzerlik indeks değerlerinin 0.03-0.67 arasında değiştiği belirlenmiştir. Elde edilen melezlerin Özel Kombinasyon Yeteneklerine (ÖKY) bakılmıştır. Bitki başına verim, ortalama meyve sayısı ve ortalama meyve ağırlıkları JMP istatistik paket programında analiz edilmiştir. Bitki başına verimde en yüksek değer 1392.33 g/bitki ile 280-A*Z-31 melezinden elde edilen bitkide tespit edilmiştir. Bitki başına meyve sayısı bakımından en yüksek değer 9.60 adet/bitki ile 280-A*Z-31 melezinden ve ortalama meyve ağırlığı bakımından en yüksek değer ise 180.49 g/meyve ile Z-28*Z-11 melezinden elde edilmiştir. Ayrıca hibritlerin kalite özellikleri (meyve rengi, şekli, verim ve genel değerlendirme) açısından tartılı derecelendirme puanları elde edilmiştir. En yüksek puanı 85 puan ile 1Xot.F3-5-(2)*Z-38 melezinden elde edilmiştir. Melez adaylarının performansları genel olarak değerlendirildiği bu çalışmada, 9 melez adayı. (Z- 50*Z-34, Z-35*Z-34, Z-28*Z-34, 167-A*Z-38, Z-24*Z-31, 1Xot.F3-5-(2)*Z-38, 280-A*Z-31, Z-50*Z-38 ve Z- 34*Z-38) ön plana çıkmıştır.

Abstract

This research was carried out at the Alata Horticulture Research Institute between the years of 2016-2018 in order to develop tolerant hybrid species candidates for ZYMV (Zucchini Yellow Mosaic Virus). Within the scope of the project, 30 tolerances and 8 qualified squash lines were used in the scope of TUBITAK projects in the ABKAE Directorate gene pool in order to develop tolerant and resistant varieties against ZYMV. Molecular characterization was performed and carried out in 5 heterotic groups. Pure lines were selected and hybridized with each other and 46 hybrids were obtained. It was determined that the similarity index values of the lines that forming the hybrids were changing between 0.03-0.67. The Specific Combination Capabilities of the obtained hybrids were also determined in the study. Yield per plant, average fruit number and average fruit weight were analyzed in the JMP statistical package program. The highest yield per plant was found in the hybrid plant obtained from the 280-A*Z-31 hybrid with 1392.33 g/plant. On the other hand, in the evaluation made in terms of the number of fruits per plant, it was observed that the highest value was observed in 280-A*Z-31 hybrids with 9.60 units/plant. The highest value in terms of average fruit weight was obtained from Z-28*Z-11 hybrid with 180.49 g/fruit. Moreover, the hybrids were evaluated in terms of fruit color, fruit shape at the scaling method. In this study, in which the performance of hybrid candidates was evaluated in general, it was determined that 9 hybrid candidates (Z-50*Z-34, Z-35*Z-34, Z-28*Z-34, 167-A*Z-38, Z-24*Z-31, 1Xot.F3-5-(2)*Z-38, 280-A*Z-31, Z-50*Z-38 ve Z-34*Z-38) came to the fore in terms of their fruit characteristics and yield.